Tiende OVL-monitor biedt inzicht in ontwikkelingen branche openbare verlichting

dinsdag 7 juli 2026

Jaarlijks monitort en rapporteert de stichting OVLNL in de OVL-monitor de stand van zaken in de openbare verlichting. Ook dit keer biedt het eindrapport een schat aan informatie over allerlei onderwerpen. In dit tiende rapport, met onder meer elf interviews met experts uit de branche, is er extra aandacht voor samenwerken. In dit artikel bespreken we een fractie van de resultaten.

Techniek: een wereld van verschil?

Wat zijn de drie belangrijkste technische ontwikkelingen bij openbare verlichting? Overheden en marktpartijen maken bij deze vraag een totaal andere keuze. Bij de overheden scoort led het hoogst. In 2016 koos 95 procent voor dit antwoord. Nu, tien jaar later, staat led nog altijd op één met 74 procent. Op de tweede en derde plaats staan dit jaar dimmen (55 procent) en elektrische veiligheid (39 procent). Bij marktpartijen staan circulariteit en telemanagement/slimme verlichting op een gedeelde eerste plaats. Beide scoren 53 procent. Op de derde plaats staat verblinding/lichthinder (35 procent).

Honderd procent verschil dus in de top drie. Betekent dit dat overheden en marktpartijen een heel ander beeld van openbare verlichting hebben wat betreft techniek? Nee, niet noodzakelijk. Het verschil kan ook veroorzaakt worden door de positie die beide partijen innemen in de keten. Led en dimmen zijn voor marktpartijen niet nieuw meer, het is standaard geworden. Zij richten zich nu op andere thema’s die anno 2026 hoog scoren bij overheden zoals lichtvervuiling, circulariteit en verdere CO2-reductie.

Terwijl zij zich daarop focussen, zijn veel overheden nog volop bezig met de

verledding en de dimmogelijkheden die led-armaturen bieden. Een heel areaal voorzien van led vraagt immers veel geld, tijd en organisatie.

Opmars led en dimmen, hapering bij slimme verlichting

De focus van overheden op led zien we terug in de cijfers. In 2016 was bij 85 procent van de respondenten minder dan een kwart van het areaal voorzien van led. Nu is dit nog bij 2 procent van de respondenten het geval. Tegelijkertijd groeit het percentage openbare verlichting dat gedimd wordt op bepaalde tijden. In figuur A zijn de antwoorden van 2025 en 2016 naast elkaar gezet, voor led en voor dimmen.

Slimme verlichting/telemanagement is door marktpartijen de afgelopen vijf jaar vier keer gekozen als belangrijkste technische ontwikkeling. Bij overheden scoort deze ontwikkeling minder hoog. Dat blijkt uit de ranking, maar ook uit de cijfers over de eigen openbare verlichting. Het deel van het OVL-areaal dat is gekoppeld aan telemanagement groeit, maar veel minder snel dan bij led het geval was. Wat vooral opvalt is dat de groep die (vrijwel) niets met deze techniek doet, groot blijft. In 2019 gaf 64 procent van de respondenten aan dat 0 tot 5 procent van het areaal gekoppeld is aan telemanagement. In 2025 is dit 56 procent van de respondenten.

Samenwerken

In dit jubileumnummer besteden we extra aandacht aan samenwerken. Uit de antwoorden blijkt dat bij overheden het zwaartepunt ligt bij lokale en regionale samenwerking. Bij de marktpartijen ligt de nadruk op landelijke samenwerking. Voor overheden is de belangrijkste reden om samen te werken het vergroten van kennis. Bij de marktpartijen zijn technische ontwikkelingen en innovaties de belangrijkste beweegreden.

Bij welke kwesties is ketensamenwerking het meest noodzakelijk om goede resultaten te halen? Men kon bij deze vraag maximaal twee antwoorden aanvinken. Bij de overheden staan de kwesties met netbeheerders met stip op één (40 procent). Op de tweede plaats staat aanbestedingen/inkoop (32%) en op de derde plaats circulariteit (25 procent).

Deze laatste twee onderwerpen scoren ook bij de marktpartijen hoog. Hier kiezen de meeste respondenten (46 procent) voor circulariteit als thema waarbij samenwerking noodzakelijk is. Direct daarna volgt het thema aanbestedingen/inkoop (44%). Op de derde plek eindigt verkeersveiligheid (18 procent).

Samenwerking is belangrijk. Om kennis te vergroten en technische ontwikkelingen te realiseren. En om vooruitgang te boeken als het gaat om circulariteit, aanbestedingen en kwesties met netbeheerders. Moeten we dan meer gaan samenwerken? Of doen we dat al genoeg? Over deze vraag zijn de overheden verdeeld. 43% vindt meer samenwerking wenselijk, 40 procent is van mening dat er al genoeg wordt samengewerkt. Bij de marktpartijen ligt dit anders. Hier vindt maar liefst 74 procent meer samenwerking wenselijk en is 70 procent bereid om er zelf meer tijd in te steken.

Download

In het eindrapport staan analyses, 50 antwoordgrafieken van overheden, 28 antwoordengrafieken van marktpartijen en 11 interviews met experts. De monitor is gratis te downloaden via
www.ovlnl.nl/ovlmonitor

Interviews

Traditiegetrouw interviewden de onderzoekers reed in de branche betrokkenen rondom het centrale thema, dit keer samenwerken. In deze monitor komen onderstaande experts aan bod: