Klimaatadaptatie begint bij de kleine bui

maandag 13 april 2026

In het debat over klimaatadaptatie gaat veel aandacht uit naar extreme stortbuien. Begrijpelijk, want in korte tijd kunnen ze grote wateroverlast veroorzaken. Onderzoek van de TU Delft wijst echter in een andere richting: niet de zeldzame piekbuien, maar de vele kleine regenbuien bepalen het grootste deel van de jaarlijkse neerslag.

De impact van 1 millimeter

De cumulatieve verdeling van neerslag per buigrootte maakt die kracht van de kleine bui zichtbaar. Buien van 1 millimeter zijn al goed voor circa 33 procent van de jaarlijkse neerslag. Buien van 2 millimeter voegen daar nog eens veertien procent aan toe en die van 3 millimeter nog eens elf procent. Tot en met 5 millimeter valt zelfs 71 procent van het totale jaarvolume. Bijna driekwart van alle regen bestaat dus uit buien die hydraulisch nauwelijks relevant lijken.

Het huidige riool- en klimaatbeleid richt zich vooral op het beheersen van incidentele extremen. Bergingsvoorzieningen, ruime dimensionering en piekopvang staan daarbij centraal. Dat is noodzakelijk voor veiligheid en schadebeperking. Structurele grondwateraanvulling vraagt echter om een andere benadering: niet het versneld afvoeren van water, maar het lokaal vasthouden en infiltreren van regulier neerslagvolume.

Bijna driekwart van alle regen bestaat uit buien die hydraulisch nauwelijks relevant lijken

Juist de kleine buien bieden daarvoor kansen. Ze vallen frequent, zijn beheersbaar en veroorzaken zelden overlast. Wanneer van elke bui enkele millimeters lokaal worden vastgehouden en in de ondergrond infiltreren, ontstaat op jaarbasis een substantieel effect. Het gaat dus niet om incidenteel tientallen millimeters bergen, maar om het consequent benutten van het reguliere neerslagvolume.

Flowsand als praktische toepassing

Aquaflow ontwikkelde hiervoor Flowsand: een waterabsorberend brekerzand dat tussen straatstenen wordt ingeveegd. Zodra het straatwerk nat wordt, neemt het zand circa 2 à 3 millimeter water per bui op. Overtollig water stroomt regulier af. In de uren daarna infiltreert het opgenomen water geleidelijk in de ondergrond. Door de beperkte volumes per tijdseenheid blijft de bodem aardvochtig zonder structurele verzadiging.

Het onderzoek van de TU Delft onderstreept dat effectief hemelwaterbeleid differentiatie vraagt. Piekbeheersing, reguliere berging en structurele grondwateraanvulling zijn verschillende opgaven die elk hun eigen instrumenten vereisen. Door juist het reguliere neerslagvolume systematisch te benutten, kan klimaatadaptatie op jaarbasis aanzienlijk worden versterkt.

Aquaflow
Amstelhoek
085 485 3270
aquaflow.nl

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 1/2026. Lees meer van Straatbeeld in onze digitale bibliotheek.