Op weg naar een vitale samenleving

De entree van een ziekenhuis, gedomineerd door aandacht voor auto’s in plaats van aandacht voor de mensen.  Een vreemde gewaarwording in een omgeving waar je bij uitstek verwacht dat ze oog hebben voor en prioriteit geven aan het welzijn van mensen.

De leefomgeving als medicijn

Dat is zonde, want de openbare ruimte is bij uitstek een plek waar we de kwaliteit van leven kunnen verhogen en aandacht kunnen hebben voor het welzijn van mensen. Met een goede inrichting die de mens centraal zet kunnen we antwoord geven op veel maatschappelijke vraagstukken. Maatschappelijke vraagstukken als individualisering , eenzaamheid, obesitas, vergrijzing, depressies, burn-outs en het te eenzijdig bewegen. We kunnen deze vraagstukken niet (volledig) voorkomen. We kunnen wel de openbare ruimte inzetten als preventief medicijn. Een medicijn dat we in de toekomst harder nodig gaan hebben dan ooit.   

Verleiden en uitnodigen

Het mooie aan het preventieve medicijn dat de openbare ruimte kan zijn, is dat mensen hier al gebruik van maken. Tijdens dat gebruik kunnen we ze, bewust en onbewust, verleiden en uitnodigen tot ander gebruik. Bijvoorbeeld door ’s avonds nog een blokje om te lopen in plaats van voor de buis te hangen. Of te picknicken in het park in plaats van binnenshuis te koken. Dat is effectiever dan het inzetten op voorlichtingscampagnes die voorschrijven hoe mensen moeten leven. We kunnen namelijk niet bepalen hoe mensen leven, wel kunnen we ze verleiden en uitnodigen.

Zodat dokters overbodig worden

Als we de openbare ruimte daarvoor willen inzetten vraagt dat wel om een andere houding van ons als stadmakers. Een voorbeeld: bovenstaande foto laat de entree van een ziekenhuis zien waarbij primair is gedacht vanuit de auto. De entree is optimaal ingericht voor het voor de deur parkeren van de auto en het afzetten van mensen voor de entree met de auto. Mensen die gebruik willen maken van de ruimte moeten zelf hun weg vinden tussen auto’s door of in de restruimtes. Zo is niet nagedacht over aantrekkelijke looproutes, laat staan over een aangename entree om te verblijven of je welkom te voelen. Dit ervaren zelfs ook de mensen die afhankelijk zijn van de eerste paar meters rond de entree van het ziekenhuis. Ook deze kwetsbare groep faciliteert het ziekenhuis niet met aanleidingen om te zitten, zoals een bankje of een aantrekkelijke omgeving.

De entree van een ziekenhuis, gedomineerd door aandacht voor auto's in plaats van aandacht voor mensen. Een vreemde gewaarwording in een omgeving waar je bij uitstek verwacht dat ze oog hebben voor en prioriteit geven aan het welzijn van mensen. Foto: St. Anna Ziekenhuis Geldrop

Hoe anders zou deze entree van het ziekenhuis eruit zien als wel primair vanuit de mens werd gedacht? Die auto’s passen we dan uiteindelijk ook wel in, maar het gaat om de basis. De winst zit hem in een goede basis die de kwaliteit van leven van mensen verhoogt. Dat is in een ziekenhuisomgeving extra interessant aangezien wetenschappelijk bewezen is, dat uitzicht op groen het herstel bevordert en een ziekenhuisopname gemiddeld met 10 procent verkort.

Met alleen al het realiseren van een groene entree kunnen we heel wat ramen op het groen uit laten kijken. Daar blijft het niet bij. Ook het welzijn van patiënten die even naar buiten kunnen, van medewerkers en bezoekers verbetert met het realiseren van een groene entree. Kragten introduceerde kwaliteit van leven voor mensen bij de entree van het St. Annaziekenhuis in Geldrop. Met het ontwerp verleiden en nodigen we mensen uit anders gebruik te maken van de openbare ruimte.

Dat geldt niet alleen voor ziekenhuizen

Deze ziekenhuisomgevingen staan niet op zich. Ook in onder andere binnensteden, woonwijken, schoolomgevingen, bedrijventerreinen zien we volop plekken waarvan we denken: 'Kan dit nu niet anders?' En: 'Wat dragen deze plekken bij aan de kwaliteit van leven en het welzijn van mensen?'.

Meer vanuit de kwaliteit van leven en het welzijn van mensen denken

Als we meer vanuit de kwaliteit van leven en het welzijn van mensen gaan denken bij het inrichten van onze ruimtes, dan levert dat niet alleen mooie en technisch perfecte plannen op, maar ook plannen die bijdragen aan maatschappelijke behoeftes zoals meer saamhorigheid, elkaar ontmoeten, gezonde en fitte mensen.

Dat vraagt om uitnodigingen in de ruimte. Uitnodigingen die wij als stadmakers kunnen realiseren. En wat zijn dan betere omgevingen om mee te beginnen dan ziekenhuisomgevingen. Omgevingen waar de kwaliteit van leven en welzijn van mensen een centrale rol hebben. De plek bij uitstek om te laten zien hoe we met een inrichting van de (buiten)ruimte waarbij gedacht is vanuit mensen, dokters overbodig (of in ieder geval minder nodig) kunnen maken!