Toegankelijkheid in Nederland nog steeds ondermaats

donderdag 24 juni 2021

timer 4 min

De toegankelijkheid van de openbare ruimte en de gebouwde omgeving in Nederland is nog steeds ondermaats. Mensen met een lichamelijke beperking participeren minder in het publieke leven, dan mensen zonder lichamelijke beperking. Dat blijkt uit een publicatie van het Sociaal Cultureel Planbureau. Denise Janmaat, directeur van het Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid, geeft haar reactie op de publicatie.

Janmaat geeft aan blij te zijn met de publicatie. "Het maakt duidelijk dat er nog het nodige te doen is. Sinds de invoering van het VN-verdrag Handicap is het een recht om toegankelijkheid te krijgen voor mindervaliden. Ik wil wel heel graag benadrukken dat er veel pogingen ondernomen worden om de openbare ruimte en de gebouwde omgeving toegankelijk in te richten. Alleen de kennis over het thema is nog te beperkt. Veel mensen weten niet waar ze op moeten letten. Als we zichtbaar maken wat mensen met een beperking nodig hebben om zelfstandig en zonder belemmeringen te kunnen functioneren, dan wordt het veel makkelijker om daaraan bij te dragen."

Obstakels

De publicatie stelt dat supermarkten, overheidsgebouwen en online plekken vaak praktisch goed toegankelijk zijn. Sportclubs, horecagelegenheden en kleinere winkels zijn dat vaak niet, onder andere doordat ze te krap zijn en weinig gericht op toegankelijkheid. Ook de openbare ruimte is niet goed toegankelijk omdat wisselende obstakels zorgen voor onvoorspelbaarheid en (een gevoel van) onveiligheid. Vooral in binnensteden zijn stoepen en pleinen moeilijk begaanbaar door historische bestrating en drukte. Naast fysieke barrières, zijn ook mensen van cruciale betekenis voor toegankelijke plekken.

VN-verdrag Handicap

Sinds het VN-verdrag Handicap van kracht werd, kwam er meer aandacht voor toegankelijkheid en werden ervaringsdeskundigen vaker betrokken. Of de toegankelijkheid van het publieke leven hierdoor verbeterde valt nog niet te zeggen. Daadwerkelijke verbeteringen in toegankelijkheid stranden echter nog vaak. Hierbij speelt mee dat het beleid vrijblijvend is en dat goed zicht op concrete aspecten van toegankelijkheid ontbreekt. Ook zijn er ontwikkelingen die negatief kunnen uitpakken, zoals het autoluw maken van binnensteden en de opkomst van deelscooters.

stijl oprit — *Janmaat: "Laat zien wat de gevolgen zijn al een oprit te stijl is of wat er gebeurt als geleidelijnen bezet zijn."*

Hoopvol

Positief is het feit dat Janmaat de laatste maanden veelvuldig wordt gevraagd om mee te denken. "We hebben de laatste weken veel opdrachten gekregen om mee te denken over de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Denk bijvoorbeeld aan het herinrichten van een gebied of woonwijk, gemeentes die sportaccommodaties willen toetsen op toegankelijkheid en verschillende vve’s die gebouwen willen optimaliseren zodat mensen met een beperking er ook kunnen wonen. De wil is er zeker, maar mensen hebben vaak geen idee van de reikwijdte van toegankelijkheid. Als iedereen zou weten wat je kunt doen en waar je op moet letten dan wordt het voor iedereen makkelijker om een steentje bij te dragen."

Het is ook een rol voor mensen met een beperking om dit duidelijk te maken, stelt Janmaat. "Laat zien wat de gevolgen zijn als een oprit te stijl is of wat er gebeurt als geleidelijnen bezet zijn. We moeten ervoor zorgen dat betrokken partijen op een gegeven moment denken; oh is het zo simpel, daar wil ik graag aan bijdragen. We moeten ons realiseren dat bestaande bouwen en de openbare ruimte beperkt toegankelijk zijn. Het kan niet allemaal in een keer worden aangepast. We zijn blij met iedere stap die gezet wordt. We blijven ons inzetten dat de toegankelijkheid van de openbare ruimte in snel tempo verbeterd, maar wel in alle redelijkheid. De eerste signalen zijn in ieder geval hoopvol", zo besluit Janmaat.

Lees hier meer over de publicatie van het Sociaal Cultureel Planbureau