Rioolstelsels op de schop door klimaatverandering

Het onderzoek is uitgevoerd door Stichting RIONED en is het eerste nationale onderzoek naar de aanpak van regenwateroverlast onder twee derde van de Nederlandse gemeenten. Wat vooral blijkt is dat gemeenten niet alleen meer, maar ook verschillende maatregelen nemen. Veelvoorkomende aanpassingen zijn de aanleg van aparte regenwaterriolen, tijdelijke waterberging in het groen en op straat, weghalen van obstakels - zoals verkeersdrempels - die de afstroming belemmeren en extra kolkenreiniging.

Gemeenten treffen steeds vaker ook maatregelen aan in het straatprofiel en in het groen. De straat en groenvoorzieningen kunnen veel regenwater even opslaan als het rioolstelsel maximaal is belast. Water op straat hoort dus bij het nieuwe klimaat. De aanpak richt zich vooral op het voorkomen van schade, zoals water dat gebouwen inloopt.
 

Minder verstenen

Naar aanleiding van het onderzoek adviseert RIONED gemeenten om minder te verstenen. “Tuineigenaren zijn belangrijke waterdragers in de strijd tegen regenwateroverlast,” aldus Hugo Gastkemper van RIONED. “Wanneer bewoners en gemeenten grond minder verstenen en zorgen voor plekken waar het water zonder probleem naar toe kan, vermindert dit de wateroverlast en druk op het riool.”

Forse investeringen in het riool

Het Nederlandse rioolstelsel heeft een vervangingswaarde van ongeveer 90 miljard euro. Om de riolering op peil te houden wordt jaarlijks bijna een miljard euro geïnvesteerd. Uit het onderzoek blijkt dat 340 miljoen euro mede wordt uitgegeven om hoosbuien beter te verwerken (bedragen inclusief btw). De kosten voor aanleg en onderhoud van het riool worden meestal gedekt uit de opbrengsten van de gemeentelijke rioolheffing.

Over het onderzoek

Het onderzoek is gehouden in de maanden mei en juni van 2015. Daaraan hebben 278 gemeenten deelgenomen (71%). De deelnemende gemeenten hebben samen 12,9 miljoen inwoners (76% van Nederland). De hiervoor genoemde getallen zijn geëxtrapoleerd naar heel Nederland. In het onderzoek zijn met een vragenlijst gegevens gekregen over de omvang van schade door hevige buien, de maatregelen die gemeenten nemen en de kosten daarvan.

Voorbeelden van maatregelen

Eén manier om wateroverlast tegen te gaan en de infiltratiecapaciteit te vergroten is door een waterplein. Het Benthemplein in Rotterdam is daar een glanzend voorbeeld van, maar ook in gemeente Tiel wordt er één gerealiseerd. Uniek aan dit plein is dat het ook als speellandschap wordt ingezet. Dit toont de vele mogelijkheden van rioleringsinvesteringen in combinatie met de openbare ruimte. Lees hier meer over het waterplein in Tiel.

Een ander voorbeeld is het project Klimaatbestendig Zomerhofkwartier, een vervolgproject van het Benthemplein door ontwerpbureau De Urbanisten. Plan is om met lokale ondernemers en inwoners talloze ingrepen in de wijk te realiseren om het Zomerhofkwartier stap voor stap klimaatbestendig te maken. Bijvoorbeeld door middel van regentuinen en andere innovatieve producten voor wateropvang.

U leest een uitgebreid artikel over Klimaatbestendig Zomerhofkwartier in de Waterspecial van Straatbeeld, dat naast het reguliere septembernummer van Straatbeeld verschijnt op 25 september. Ook verschijnt er in de komende editie van Stedebouw & Architectuur een artikel over het Zomerhofkwartier. Neem nu een lidmaatschap op ons platform om een exemplaar van deze magazines te reserveren.