Handvatten voor functionele lichtbeleving op maat

vrijdag 28 maart 2014

timer 3 min

Besparen op licht is een hot item bij gemeenten en wegbeheerders. Op veel plekken verdwijnen lichtmasten of gaat het licht uit op bepaalde tijdstippen. Dit levert veelal een kostenbesparing op, maar heiligt het doel altijd de middelen? En moet het doel altijd kostenbesparing zijn? Kunnen en mogen begrippen als Verkeersveiligheid en Sociale veiligheid de donker- en lichtkeuzes nog wel bepalen? De NSVV probeert aan de hand van deze vragen een richtlijn op te stellen voor gemeenten en wegbeheerders die met deze problemen worstelen.

Binnen de NSVV rees de vraag of gemeenten wel de juiste criteria hanteerden bij het reduceren van lichtmasten. Piet Verburg: “We vroegen ons af: Gaat dit wel goed? Waarom stonden die lichtmasten er in eerste instantie? Die reden moet wel in overweging worden genomen bij de beslissing om licht te reduceren. Kostenbesparing moet niet altijd het hoofddoel zijn.” De NSVV merkte dat gemeenten en wegbeheerders behoefte hadden aan handvatten bij het maken van de keuze voor meer of minder licht. “We hadden al wel een richtlijn, maar daarin was de keuze voor licht al gemaakt en moest alleen nog bepaald worden hoe dat licht eruit moest komen te zien.”

Beleving voor iedereen anders

Bij het ontwikkelen van de richtlijn kwamen ontzettend veel factoren om de hoek kijken die van invloed kunnen zijn op de keuze voor licht. “Tegenwoordig speelt beleving een hele grote rol. Maar jouw beleving is niet hetzelfde als die van mij. Ik voel me veilig in mijn eigen straat, ook als het donkers is, omdat ik weet hoe die straat eruit ziet. Dat geldt niet voor een vreemde. De beleving hangt onder meer af van leeftijd, de plek en eerdere ervaringen die iemand heeft gehad.” Naast persoonlijke zaken, zijn er nog veel meer dingen die de discussie over licht beïnvloeden. Zo zijn de mogelijkheden tegenwoordig onbegrensd, willen gemeente besparen, maar toch ook duurzaam zijn. Het komt neer op maatwerk, hoe wil de NSVV dan een richtlijn opstellen die tegemoet komt aan de wensen van iedereen? “Die vraag hebben wij onszelf ook gesteld”, geeft Verburg aan. “Het is dan ook niet zo dat we zeggen dat situatie A altijd om oplossing B vraagt. Elke plek is anders. Een woonwijk in een grote stad vraagt andere oplossingen dan een woonwijk in een dorp.”

Spanningsveld

Tijdens de Week van de Openbare Ruimte zal in een workshop in worden gegaan op de vragen die een gemeente zichzelf moet stellen bij de keuze voor licht. Omgevingspsycholoog Joren van Dijk kan daarbij helpen. Hoe reageren mensen, hoe beleven ze de ruimte? Marnix Lieffijn zal vanuit zijn ervaring als ‘lichtman’ meer ingaan op de techniek en het ontwerp. Wellicht dat hier ook een spanningsveld ontstaat. Tijdens de sessie zal veel informatie gegeven worden. Maar ook wordt met de deelnemers aan de workshops gesproken en gediscussieerd over lichtbeleving en de functie van licht. “Uiteindelijk hopen we als NSVV meer inzicht te krijgen in de behoefte die gemeenten hebben met betrekking tot de richtlijn die we gaan opstellen.

De sessie Van ‘functie van licht’ naar ‘lichtbeleving op maat’ vindt plaats tijdens de Themadag Licht van de Week van de Openbare Ruimte. Kijk voor het tijdstip, het uitgebreide programma en aanmelden op www.wvdor.nl