Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar worstelen met de financiële kant van onderhoud en beheer. Een nieuw onderzoek door Arcadis en &flux, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Omgeving (VRO), biedt praktische inzichten en adviezen om financiering van groenprojecten structureler te verankeren.
Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren
Het rapport laat zien dat de aanleg van nieuw groen veelal wel gefinancierd wordt, maar dat het lange termijn onderhoud en beheer vaak onder druk staat door bezuinigingen en beperkte budgetten. Dit is vooral een knelpunt in bestaande wijken, waar het vergroenen ingewikkelder en duurder kan zijn.
Uit het onderzoek, dat negen gemeenten en meerdere projecten in verschillende regio’s beslaat, blijkt dat gemeenten het beste resultaat bereiken wanneer ze budgetten niet per project, maar programmatisch op meerdere jaren vastleggen. Dat kan bijvoorbeeld met een ‘groenprogramma’, waarin doelen, middelen en planningen worden gebundeld zodat projecten flexibel kunnen worden gestuurd en uitgevoerd.
Onderzoekers adviseren gemeenten om vergroening steviger te verankeren in beleid, organisatie en begroting, duidelijke normen te formuleren en data beter te benutten om de groenopgave inzichtelijk te maken. Ook het slimmer koppelen van bestaande inkomsten, zoals rioolheffingen of onderhoudsbudgetten uit de Nota Kapitaalgoederen, kan helpen om structurele financiering te realiseren.
Daarnaast kan strategische framing – bijvoorbeeld door groene maatregelen te koppelen aan andere doelen zoals waterbeheer, gezondheid of sociale samenhang – bijdragen aan meer draagvlak en cofinanciering van andere afdelingen en partners, zoals al gebeurt in gemeenten als Breda en Alphen aan den Rijn.
Voor het Rijk liggen er volgens de onderzoekers kansen om gemeenten meer duidelijkheid te bieden over wettelijke kaders en om structurele financieringsbronnen en monitoringondersteuning mogelijk te maken, onder meer via subsidies of instructieregels.
Het volledige rapport Bekostiging Groene Klimaatadaptatie is hier in te zien.
Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Ruimte voor water, ruimte voor verbeelding
17 apr om 09:25 uurHerman Reezigt is stedenbouwkundige en partner bij BURO MA.AN. In deze column stelt hij de vraag hoe we opnieuw…
Alphen aan den Rijn meet tien jaar lang hoe groen binnenstad afkoelt
16 apr om 09:05 uurAlphen aan den Rijn wil de binnenstad op hete dagen 8 tot 10 graden koeler maken door fors te vergroenen.…
Alkmaar finalist World Green City Awards 2026
16 apr om 08:49 uurAlkmaar is genomineerd voor de AIPH World Green City Awards 2026. Met de inzending Like Alkmaar behoort de stad…
Nieuw Doeboek helpt gemeenten duurzame infrastructuur echt toepassen
15 apr om 13:52 uurDuurzame infrastructuur staat bij veel gemeenten hoog op de agenda, maar de stap van ambitie naar uitvoering…
Integraal dashboard maakt leefomgeving in één oogopslag inzichtelijk
14 apr om 09:34 uurHittestress, wateroverlast en verlies van biodiversiteit vragen om samenhangende keuzes in de openbare ruimte.…
Klimaatadaptatie begint bij de kleine bui
13 apr om 11:28 uurIn het debat over klimaatadaptatie gaat veel aandacht uit naar extreme stortbuien. Begrijpelijk, want in korte…
Sport en bewegen als vast onderdeel van ruimtelijke ordening
10 apr om 09:01 uurSport, bewegen en spelen krijgen een formele plek in de ruimtelijke ordening. Met de instemming van de Tweede…
Arnhem maakt serieus werk van klimaatadaptatie
10 apr om 08:25 uurToen na een extreme regenbui in 2014 zelfs roeibootjes door Arnhemse straten voeren, werd één ding duidelijk:…
