Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar worstelen met de financiële kant van onderhoud en beheer. Een nieuw onderzoek door Arcadis en &flux, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Omgeving (VRO), biedt praktische inzichten en adviezen om financiering van groenprojecten structureler te verankeren.
Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren
Het rapport laat zien dat de aanleg van nieuw groen veelal wel gefinancierd wordt, maar dat het lange termijn onderhoud en beheer vaak onder druk staat door bezuinigingen en beperkte budgetten. Dit is vooral een knelpunt in bestaande wijken, waar het vergroenen ingewikkelder en duurder kan zijn.
Uit het onderzoek, dat negen gemeenten en meerdere projecten in verschillende regio’s beslaat, blijkt dat gemeenten het beste resultaat bereiken wanneer ze budgetten niet per project, maar programmatisch op meerdere jaren vastleggen. Dat kan bijvoorbeeld met een ‘groenprogramma’, waarin doelen, middelen en planningen worden gebundeld zodat projecten flexibel kunnen worden gestuurd en uitgevoerd.
Onderzoekers adviseren gemeenten om vergroening steviger te verankeren in beleid, organisatie en begroting, duidelijke normen te formuleren en data beter te benutten om de groenopgave inzichtelijk te maken. Ook het slimmer koppelen van bestaande inkomsten, zoals rioolheffingen of onderhoudsbudgetten uit de Nota Kapitaalgoederen, kan helpen om structurele financiering te realiseren.
Daarnaast kan strategische framing – bijvoorbeeld door groene maatregelen te koppelen aan andere doelen zoals waterbeheer, gezondheid of sociale samenhang – bijdragen aan meer draagvlak en cofinanciering van andere afdelingen en partners, zoals al gebeurt in gemeenten als Breda en Alphen aan den Rijn.
Voor het Rijk liggen er volgens de onderzoekers kansen om gemeenten meer duidelijkheid te bieden over wettelijke kaders en om structurele financieringsbronnen en monitoringondersteuning mogelijk te maken, onder meer via subsidies of instructieregels.
Het volledige rapport Bekostiging Groene Klimaatadaptatie is hier in te zien.
Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Gemeenten versnellen samen naar een circulaire openbare ruimte
21 mei om 13:47 uurWat betekent het om als gemeente echt samen te leren en versnellen in de transitie naar een circulaire openbare…
Niet meer licht, maar beter licht: Maastricht omarmt Dark Sky
19 mei om 09:13 uurSteeds meer gemeenten vervangen verouderde openbare verlichting. Maastricht gebruikte dat moment niet alleen om…
Panel: water en bodem moeten te allen tijde sturend zijn bij de inrichting van de stedelijke openbare ruimte
13 mei om 13:17 uurSinds 2022 is het principe ‘water en bodem sturend’ richtinggevend voor de inrichting van Nederland. Het…
Wat Nijmegen leert van vier jaar duizend bomen planten
12 mei om 10:41 uurDuizend extra bomen per jaar planten in een bestaande stad klinkt overzichtelijk, maar blijkt in de praktijk…
Handboek Omgevingsgericht Lichtontwerp nu ook online beschikbaar
11 mei om 13:42 uurHet Handboek Omgevingsgericht Lichtontwerp (OGLO) is nu online beschikbaar. De publicatie is een initiatief van…
Publicatie Groen op de Balans pleit voor nieuwe collectiviteit rond stedelijk groen
7 mei om 11:11 uurHoewel het belang van groene openbare ruimte wetenschappelijk ruimschoots is aangetoond, blijft groen in de…
Ecologisch bermbeheer groeit snel, maar vraagt om slimme samenwerking
5 mei om 10:34 uurKilometers bermen vol bloemen, insecten en leven: het klinkt eenvoudig, maar de praktijk is weerbarstiger.…
Verbond van Verzekeraars dringt aan op snellere klimaatadaptatie
5 mei om 10:12 uurHet klimaatbestendig maken van de fysieke leefomgeving vraagt om snellere en concretere maatregelen. Dat stelt…
