Binnenstedelijk Wad in Waal bij Nijmegen

Mathieu Schouten is sinds 1992 landschapsarchitect bij de afdeling Stadsontwikkeling van de gemeente Nijmegen. Daarnaast is hij gebiedsregisseur voor Ruimte voor de Waal. Hij schetst de voorgeschiedenis van het project. “Die begint in feite met de dreigende dijkdoorbraken vanwege hoog water in 1993 en 1995. In 1995 zijn er om die reden ook 250.000 mensen geëvacueerd uit het Gelders rivierengebied. De gebeurtenissen waren een wake-up call.” Toch duurde het nog tot 2001 voordat staatssecretaris Monique de Vries in Nijmegen kwam vertellen dat er iets moest gebeuren in de Waal bij Nijmegen. Schouten: “De Waal maakte bij Nijmegen een bocht van 90 graden. Bovendien versmalden de uiterwaarden van de rivier op dit punt van 1,5 kilometer naar 350 meter. Daardoor kreeg je de zogenaamde flessenhalsproblematiek met opstuwend water.” Ondertussen was Nijmegen ook bezig met de Waalsprong, een VINEX-opgave om aan de noordoever van de Waal in een gebied van circa 1.000 hectare 12.000 woningen te realiseren. Ook in het gebied dat nu onder water staat waren al woningen gepland.

Uiteindelijk ging in februari 2013 de schop de grond in. Schouten: “Een van de grootste uitdagingen was het realiseren van de Verlengde Waalbrug. We hebben toen eerst meer naar het westen een andere brug gerealiseerd, de Oversteek. Deze brug werd in november 2013 in gebruik genomen. Daarmee had het verkeer een alternatief totdat de Verlengde Waalbrug gereed was. Bovendien is tijdens de werkzaamheden aan de Verlengde Waalbrug – augustus 2013 tot en met juni 2015 – als een soort bypass een tijdelijke omleiding aan de oostzijde van de Prins Mauritssingel gerealiseerd. Die bypass lag op een dijklichaam, dat onderdeel uitmaakte van de nieuwe waterkering, zodat het personeel tijdens de werkzaamheden droge voeten hield.”

Schouten en zijn team zagen de plannen niet alleen als waterveiligheidsdoelstelling, maar ook als mogelijkheid een rivierpark te creëren. “Je ziet nu ook dat sinds de openstelling sinds eind maart 2016 steeds meer mensen, die voorheen naar de Millingerwaard gingen, het buitendijks gebied gebruiken om te recreëren.” Bijzonder daarbij is dat het een dynamisch natuurgebied is midden in de stad: vanwege de waterstanden kun je soms wel en soms niet het gebied in. Volgens Schouten is dat ook de charme van het gebied: “We hebben de beleving van de rivier centraal gesteld in het ontwerp.”

Schouten verwacht dat het gebruik van het rivierpark de komende jaren nog verder zal toenemen, ook omdat de Waalsprong nog lang niet voltooid is. Momenteel zijn ruim 4.000 van de geplande 12.000 woningen gebouwd.

De kade aan de noordzijde bestaat uit een laag gedeelte, bestraat met Portugees graniet en hoogwaardig beton voor de zitelementen, en een hoog gedeelte met straatbakstenen. De geelrode kleur daarvan is afgestemd op de wandel- en fietsbrug De Lentloper, die de noordkade met Veur-Lent verbindt. Schouten: “De kade loopt bewust schuin af, zodat je de rivier echt kunt beleven. Daarbij hebben we ons laten inspireren door de de eeuwenoude kade van Orléans langs de Loire.” Even verder naar het westen ligt de Zaligebrug, die eveneens een verbinding vormt tussen noordkade en Veur-Lent.

Meer weten?

In Straatbeeld 5 van 2016 leest u het hele verhaal van Peter Bekkering over het rivierpark bij Bijmegen. Deze editie ontvangen? Stuur een mail naar klantenservice@acquirepublishing.nl. Of word lid en lees Straatbeeld gratis online!

Tekst: Peter Bekkering Fotografie: Paulien Varkevisser