Waterpleinen in Rotterdam

In Rotterdam wordt gewerkt aan een pilotplein waarin overvloedig hemelwater tijdelijk kan worden opgevangen. Deze Waterpleinen zijn een onderdeel van het Waterplan dat Rotterdam voorziet in methodes om de stad in te richten met het oog op toekomstige klimaatsveranderingen. 

Klimaatinnovatie voor de stad

De klimaatverandering stelt Rotterdam voor een grote wateropgave. Het regent vaker en heviger. Aangezien de stad onder zeeniveau ligt zullen de rioolsystemen steeds meer moeite hebben om bij hevige regenval het water onder het maaiveld te houden. Om in de toekomst droge voeten te houden, is meer ruimte voor water nodig. Met behoud van de waterkwaliteit van de singels en de plassen. Innovatieve maatregelen zijn hard nodig. Een daarvan is het waterplein.

Met en zonder water een mooie openbare ruimte

De oplossing werd ontworpen door De Urbanisten en Studio Marco Vermeulen en combineert  een technisch ingenieursysteem met verbeteringen van de openbare ruimte. Bij een waterplein  wordt de openbare ruimte wordt zó ingericht dat regenwater een plek krijgt waar het geen overlast vormt, maar waar het water plezier brengt. Het merendeel van het jaar staat het waterplein droog maar na een hevige regenbui wordt de ruimte gebruikt om water te bergen. In beide situaties is het plein te gebruiken voor spel en ontspanning.

Zichtbare en bruikbare investering

Een waterplein is juist in die stedelijke gebieden gesitueerd waar veel grond bestraat is, en grondwater meer moeite heeft om weg te lopen. Juist in die gebieden hebben kinderen te weinig ruimte om te spelen en is ruimte om te ontspannen schaars. Waterpleinen maken investeringen in technische waterinfrastructuur op een mooie manier zichtbaar en bruikbaar voor de bewoners van Rotterdam.

Wateropvang en -geleiding

De Urbanisten en Studio Marco Vermeulen onderscheiden meerdere typen pleinen al naar gelang de locatie, de oppervlakte, het gebruik en de mogelijkheden tot wateropvang. Ze ontwierpen vier verschillende wateropvang en –geleidingsystemen; het gezonken plein, slimme bestratingsprofielen, waterballonnen en dammen die water op aflopende oppervlakte kunnen vasthouden.

Pilot waterplein

Inmiddels is een pilot waterplein ontworpen dat bestaat uit een sportveld en een heuvelachtig speelveld. Het sportveld ligt een meter verzonken in de grond en is omringd door trappen die tevens dienen als tribunes. Ook het heuvelachtige speelveld is lager gelegen en herbergt verschillende ruimtes met verschillende functies op variabele niveaus.

Regenval

Alleen bij heviger regenval verandert het aangezicht en de functie van het plein. Het verzamelde regenwater zal zichtbaar, hoorbaar en geleidelijk het plein oplopen. Korte buien vullen alleen kleine gedeelten van het speelveld die speciaal zijn ontworpen om beekjes en poeltjes te laten ontstaan, waar kinderen mee kunnen spelen. Daar zal het water enkele uren worden vastgehouden totdat de riolering en het grondwater hun normale stand weer hebben bereikt. Hevigere buien zorgen ervoor dat zowel het sportveld als het speelveld geleidelijk vollopen en fungeren als grote bassins. Het pilot waterplein kan 1000 kubieke meter water opvangen; meer dan genoeg voor een hele wijk tijdens een lange wolkenbreuk.

Hygiëne

Wanneer het plein vol water staat is hygiëne erg belangrijk. Het regenwater wordt op daken en in publieke ruimten, via een schoon watersysteem dat is afgescheiden van het rioleringsysteem, opgevangen. Het water wordt verzameld in een waterkamer waarvandaan het door een filter het plein op wordt geleid. Daar blijft het water nooit lang, en maximaal 32 uur. Wel is het belangrijk dat het plein na een dergelijke watervloed wordt schoongemaakt in verband met achtergebleven vuil. Met het ontwerp en het materiaalgebruik wordt rekening gehouden met schoonmaken van het plein.

Veiligheid

Veiligheid is tevens een groot aandachtspunt in het ontwerp. Bewoners van Rotterdam gaven tijdens participatiebijeenkomsten aan bezorgd te zijn over kleine kinderen wanneer de pleinen vollopen. Momenteel wordt geëxperimenteerd met waarschuwingssysteem van gekleurde verlichting waarbij de lampen van geel, via oranje, veranderen in rood al naar gelang de diepte van het water. Daarnaast kunnen duidelijke afzetborden worden gebruikt om kinderen te weren uit de diepere gedeelten van het waterplein, wanneer het hard begint te regenen.

Realisatie

Het pilot waterplein wordt op dit moment verder uitgewerkt, ontworpen en ontwikkeld. Daarnaast worden geschikte locaties in Rotterdam bekeken en beoordeeld, zodat uiterlijk in 2011 kan worden begonnen met de realisatie van het eerste waterplein.

Download hier de pfd-presentatie van het Waterplein uit het Duitse vakblad TOPOS.
Download hier de samenvatting van het het Waterplan van Rotterdam. 

Terug naar overzicht >>>