Project

Duisternis als vertrekpunt voor lichtplan N356

In oktober 2016 werd in Friesland de N356 in gebruik genomen, ook wel De Centrale As genoemd. Arup maakte samen met NEXT Architects voor deze weg het lichtplan, waarbij nadrukkelijk rekening is gehouden met het nationale landschap van de Noardlike Fryske Wâlden.

Het lichtplan zorgt ervoor dat de weg zorgvuldig in het landschap past. Door de verlichting te beperken brengt het lichtplan voor de Centrale As architectuur, landschap en cultuur samen om de beleving en identiteit van de weg te versterken.
 
De weg overbrugt 24 kilometer tussen Dokkum en Nijega, een gebied waar het 's nachts nog echt donker kan worden. Vertrekpunt was daarom niet de verlichting, maar juist de duisternis. Niet welk type verlichting op welke plek moest komen was de vraag, maar of er überhaupt wel verlichting nodig was. Of kon het misschien ook donker blijven?
 

Houten lichtmasten

Door gebruik te maken van slimme, innovatieve verlichtingstechnieken en reflectie is de weg verkeersveilig en wordt lichthinder voorkomen. Bij het Aquaduct onder het Prinses Margrietkanaal bijvoorbeeld, wordt het contrast tussen licht en donker geminimaliseerd door ‘s nachts in de tunnel de verlichting te dimmen. Bij een te groot contrast tussen licht en donker moeten onze ogen wennen. Door dit verschil te verkleinen kan extra verlichting rondom het Aquaduct achterwege blijven. Waar verlichting nodig is voor de verkeersveiligheid, zoals bij rotondes, worden houten lichtmasten geplaatst die het karakter van De Centrale As versterken en de impact van de weg op de Noardlike Fryske Wâlden beperken. Maar verlichting is niet alleen functioneel. Op plekken waar de weg een iconisch infrastructureel element in het landschap kruist, zoals bij de Doniawei, accentueert de verlichting het herkenningspunt op het tracé, maar dan wel zonder lichthinder voor de omgeving.
 

Geen lichthinder

Behalve de minimale ecologische impact, heeft het lichtplan van NEXT en Arup ook voordelen op het gebied van duurzaamheid, kosten en energieverbruik. Dit maakt van De Centrale As een voorbeeldproject voor een weg die geen lichthinder oplevert. Ook past deze aanpak in de bredere visie voor deze weg, waarbij het in de eerste plaats gaat om de inpassing in het landschap.

Deel dit artikel