De invloeden van klimaat en groen op toegankelijkheid

Tekst: Denise Janmaat, Directeur Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid 

Natuurlijk, net als alle andere Nederlanders heeft iemand met een beperking ook last van de plassen die op de straten staan. Het eroverheen of erlangs springen lukt u misschien nog wel, maar die rollatorgebruiker of met een taststok lopende slechtziende of blinde niet. Voor die slechtziende of blinde verdwijnt door die plassen ook de mogelijkheid om te zien waar hij loopt. In combinatie met de taststok lukt dat over het algemeen goed, maar de plassen verbergen wat eronder ligt. En het betekent bovendien vaak dat op de geleidelijn ook een plas staat.  

Verrassingen 

De verrassingen dienen zich aan als de bestrating verzakt is of niet goed aangesloten is aangebracht. Daarvan zie je juist na regenbuien ‘goede’ voorbeelden.  

Op dit voetpad op weg naar het winkelcentrum is goed zichtbaar dat er aan beide zijden van het paaltje plassen net zijn opgedroogd. Het maakt daar dus niet uit of je langs de linker- of de rechterkant loopt: natte voeten krijg je sowieso. Bovendien is het ooit mooi vlak aansluitend aangelegd, doch inmiddels blijft de rollatorgebruiker op de rand steken doordat de tegels opwippen. Met het risico dat de rollatorgebruiker voorover over de rollator valt en letsel oploopt. Overigens is dit ook het randje waar je met je supermarktkarretje net op blijft hangen...

Voor de slechtziende en blinde zit de verrassing ook in het verzakken van de geleidemarkering, zoals op de foto te zien is. Aan de overzijde ligt er blubber juist op het punt waar de geleidelijn de slechtziende of blinde naar toe leidt om over te steken; bij regen is dit dus een plas en staat hij ineens met zijn schoenen in het water. 

Aan deze zijde van de oversteek is het hoogteverschil met het asfalt maar liefst 3,5 centimeter, waardoor het een obstakel is voor rollatorgebruikers en rolstoelers, maar zeker ook een struikelrisico oplevert voor de mensen met een visuele beperking die dit niet goed kunnen waarnemen. Verder is te zien dat de tegels ervoor ook al verzakt zijn en niet goed aansluiten op de bestrating. Ook dat levert bij regen plassen en struikelrisico op. 

Groen en toegankelijkheid 

Op een andere manier speelt het groen een rol bij toegankelijkheid in de hierna beschreven situatie. Dit is een mooi vlak aangelegde oprit naar het trottoir met een goede overgang tussen de bestrating en de geleidemarkering.

Wat hier opvallend is, is de grote boomkrans met een stevige trottoirband waartegen de geleidemarkering is aangebracht. De blinde of slechtziende die hier de stoep oploopt, loopt vervolgens het risico te stuiten op of te struikelen over de trottoirband. Van de andere kant komend om het trottoir te verlaten, is het een onduidelijke hoek om deze oversteek te plaatsen. Het is de vraag of die ook goed gevonden wordt. 

Een rolstoeler en rollatorgebruiker moet hier op de oprit meteen afbuigen om de trottoirband van de boomkrans te ontwijken; ook niet echt handig.  Door de plantengroei rondom deze boom gaat het groen over de trottoirband groeien, zoals nu al te zien is. Hierdoor wordt deze oprit steeds slechter te vinden en steeds smaller.  

Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het samenspel om te zorgen dat overal rekening mee wordt gehouden. Niet alleen klimaat en groen is belangrijk, maar ook een rustplek onderweg en een afvalvoorziening daarbij. En we willen laadpunten op steeds meer plekken.  

In deze situatie ziet u dat het dan een uitdaging is om te toegankelijkheid te waarborgen. Op de foto wordt duidelijk dat de afvalbak en het bankje de gebruiker voor de auto’s langs doet leiden, doch dat een auto die met de neus tot aan de trottoirband geparkeerd wordt, die mogelijkheid praktisch blokkeert. Ook de doorgang voorlangs het oplaadpunt verderop is alleen mogelijk als de auto niet te ver doorrijdt. Het was een ruim trottoir, doch is door allerlei keuzes niet langer toegankelijk. 

Alle reden om in een project te zorgen dat alle werkvelden weten hoe de toegankelijkheid gewaarborgd moet worden, waardoor die 20 procent van onze bevolking die leeft met een beperking plús alle mensen met kinderwagens en steekkarren zich goed door de openbare ruimte kunnen bewegen.