De veiligheid van de hellingbaan

Tekst: Denise Janmaat, Directeur Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid 
 

Juist bij de aanleg van hellingbanen spelen vele aspecten een rol, waarvan de veiligheid een heel belangrijke is. Daarom móet ik er altijd even naar kijken als ik ze in de openbare ruimte tegenkom; noem het beroepsdeformatie. Die veiligheid zit ‘m vooral in de zichtbaarheid en markering van de hoogteverschillen, vaak traptreden, en in de afrijdbeveiliging, de rand of leuning die ervoor moet zorgen dat de gebruiker niet zomaar aan de zijkant van de helling eraf kan rijden en lelijk naar beneden kan vallen. Dit is van belang voor de veiligheid doch ook om de aansprakelijkheid van de gebouweigenaar af te dekken. Alle criteria voor een hellingbaan staan overigens vermeld in het Handboek voor Toegankelijkheid, waarvan de zevende druk de meest recente versie is.  
 
Ik neem u graag mee langs een aantal goede en bijna-goede voorbeelden om u inzicht te geven in de finishing touch; de aandachtspunten die ervoor zorgen dat het voor iedere gebruiker een veilige en handige toegang is.  

Passend in het karakter van de omgeving is hierboven een afrijdbeveiliging aan beide zijden gemaakt van betonnen randen. Zo kan de gebruiker niet zomaar de rijbaan op rijden of in het duinlandschap terecht komen.  

Zo fijn dat de hoge hierboven ingang bereikbaar is gemaakt. Doordat het ‘alleen’ een oprijplaat is, is die echter wel risicovol; de gebruiker wordt niet beschermd tegen naast de plaat terecht komen en een flink stukje naar beneden vallen. De afrijdbeveiliging ontbreekt hier. 

Zo is het veilig en kan de gebruiker niet zomaar van de hellingbaan afvallen of afrijden.  

Wat hierboven heel goed gedaan is, is dat er een dubbele leuning gemaakt is; voor kleinere mensen en rolstoelers bijvoorbeeld en voor overige gebruikers. Deze helling overbrugt echter een dusdanig hoogteverschil dat er rustplaatsen (bordessen) in gemaakt hadden moeten worden, waar men even uit kan rusten van de krachtsinspanning.

Prachtig aangelegd, passend bij het gebouw. Voor de veiligheid is het nog van belang om markering op het bordes en rondom op de trede aan te brengen, vooral ook omdat de trede aan de voorzijde heel ondiep is (korte aantrede) en die anders gemist wordt.    

Goed gedaan: aan de voet van de hellingbaan een paaltje ter markering om te voorkomen dat erover gestruikeld wordt. 

Op de detailfoto is te zien dat er een dunne markeringsrand op het bordes is aangebracht; mag iets ruimer om ook voor slechtzienden duidelijk genoeg te zijn. De treden vragen overigens ook om markering. De opstaande rand langs de hellingbaan voldoet net niet aan de criteria; goed om als aandachtspunt te noteren en er een echte van te maken.  
 
Voorbeelden om blij van te worden, hoopvol ook. Het toegankelijk maken van Nederland gaat nog te langzaam, maar gelukkig wel gestaag steeds beter.   

Dit artikel is eerder verschenen in Straatbeeld 4 van 2022. Lees de digitale editie hier.