Stroomvoorziening als onderdeel van smart city

Wat is een smart city en hoe vul je dat concreet in? Bij veel ambtenaren is dat nog onontgonnen gebied, merkt Marco Ekelmans van BUITENkast techniek. In de contacten die hij en zijn collega’s periodiek met gemeentelijke beheerders hebben, kwam die vraag rond stroomvoorziening steeds vaker aan de orde: gemeenten willen meer grip op energiestromen. “Daar begon het mee”, licht Ekelmans toe. “Eigenlijk met de simpele wens om op afstand stroomkasten aan en uit kunt zetten en dat je weet hoeveel energieverbruik erdoor heen is gegaan.” 

BUITENkast ging aan de slag en ontwikkelde een visie die stoelt op vier functies die op één centraal platform terugkomen: controle en beheer van de kasten, online toegang verlenen, energie afrekenen en vraag en aanbod van publieke stroomvoorzieningen online samenbrengen.  “In de markt zijn er verschillende partijen die dergelijke functies los aanbieden. Vanuit onze rol als adviseur, producent, aannemer en onderhoudsbedrijf willen wij één integraal platform aanbieden waar alles inzit. Dat is een rol die wij graag vervullen, het is een voordeel dat we die hele keten beheren.” 

Het bedrijf introduceerde de SLIMME kast, simpel gezegd een controller die je in bestaande kasten kunt inbouwen. “We willen 80 procent van onze kasten kunnen retrofitten en daarom hebben we die controller ontwikkeld. We kunnen zonder afbreuk te doen aan de aanwezige functionaliteit een bestaande kast automatiseren. Dit kunnen onze eigen kasten of die van derden zijn. We leveren er een softwarepakket bij, waarmee je overal kunt inloggen en alles kunt meten en beheren.” 

Samen met gemeenten 

BUITENkast werkt daarin samen met een aantal proactieve gemeenten. Op stroomgebied is de eerste stap is vaak om stroomkasten op afstand aan en uit te kunnen schakelen en wel of geen toegang verlenen. Traditionele kasten staan altijd aan en dat wekt onder andere oneigenlijk gebruik in de hand. Dit leidt tot onnodige energiekosten. Ekelmans geeft een voorbeeld: “Op een feest op een marktplein van een stad zag ik dat alle tenten hun stroom uit de marktkasten haalden. Dat bleek niet de bedoeling, ze hadden stroom uit hun eigen cafés moeten halen. Dat kun je voorkomen door de kasten simpel op afstand, in bepaalde timeslots, uit of juist in te schakelen.”  

Gemeenten kunnen de kasten op een dashboard monitoren en bedienen en krijgt inzicht in allerlei data: zo kunnen ze de werkelijke stroomwaardes meten. “Als een kast ‘verlicht’ kan worden, scheelt dat aansluitkosten en bovendien geef je schaarse capaciteit terug aan het netwerk.” Verder kan de gemeente foutmeldingen opsporen en kwaliteitsmeldingen instellen om te zien of de stroom goed is verdeeld en of er geen overbelasting is.  

Geautoriseerde gebruikers kunnen zelf de kasten via een app openen en activeren, persoons-, locatie- en tijdsgebonden. “En fouten resetten, dit geeft maximale zelfredzaamheid aan de gebruikers.” De gemeente kan zien hoe vaak een kast wordt gereset na een storing en of eenzelfde gebruiker dat bij één of meerdere kasten vaker doet. “Je kunt zo de risicodragers herkennen.”   

Verbruik meten en afrekenen 

Een andere slimme functie is het afrekenen van energie, door BUITENKAST vooral ingezet op evenementen, voor ambulante handel en in havens. “Dan moet je aan de voorkant wel extra investeringen doen om de kasten te voorzien van meters en schakelaars. Je kunt daarna gebruikers via een app autoriseren om stopcontacten te activeren. Na afsluiting ziet hij in de app een overzicht van zijn verbruik en kosten en ontvangt hij automatisch een factuur. Zo ontzorg je het debiteurenbeheer en de gebruiker betaalt naar werkelijk verbruik. Je maakt eigenlijk van een kostenpost een opbrengstenpost door kostendekkend te gaan werken. Bovendien: een betaalsysteem levert ook nog eens een forse bijdrage aan energiebesparing.” 

Marktplaats van vraag en aanbod 

Een vraag van Breda, een stad die al jaren experimenteert met allerlei smart city-oplossingen en er een visie op heeft, was om vraag en aanbod van hun elektriciteitsvoorzieningen bij elkaar te brengen. Zodat ze inzichtelijk hebben wat ze waar hebben en wat beschikbaar is. “We gaan daarom met hen op de website een kaart lanceren met al hun stroompunten. Iedereen kan zien welke aansluitingen waar zijn, welk vermogen ze hebben en met een online reserveringsformulier kun je zo’n punt reserveren.” De voordelen? “Gemeente en gebruiker omzeilen een heel tijdrovend aanvraagproces en je kunt je stroompunten breder inzetten en beter benutten als inkomstenbron.” 

Ekelmans merkt dat SLIMME kast in een behoefte voorziet bij gemeenten. “Het is een gouden greep geweest. Het merendeel van wat we nu doen is het ombouwen van bestaande kasten.”