Choreografieën voor achterstallig beheer
Ik loop over het Rotterdamse Zuidplein. Het ziet er net zo uit als het eruit zag, toen ik 25 jaar geleden gemandateerd ontwerpend ambtenaar was vanuit stadsontwikkeling. Gelukkig gaat het gebied eindelijk op de schop. Ik loop met de coördinator van politie en de procesmanager van de bouwer door het gebied. Fraaie artist-impressions schieten aan mijn geestesoog voorbij: samen ontwikkelen we een taal om vanuit zoveel perspectieven te kijken naar sociale veiligheid, gebruiksvriendelijkheid en beheerbaarheid van deze helse openbaarvervoersmachine, waar herbergzaamheid zo ver te zoeken is. Erosievandalise ligt hier al jaren op de loer. Daar heb je geen bus AS Roma-supporters voor nodig.
Zouden er nog adviezen vanuit de optiek van Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) meegenomen kunnen worden, waar ook Plein op Zuid op kan meeliften? Tijdens de schouw kijken we vanuit diverse optiek en stellen ons vragen als:
- Hoe integraal is integraal wanneer je het winkelcentrum sec, het sleetste deel van het Zuidplein, niet in de revitalisering meeneemt? Is het genoeg om er op te vertrouwen dat door een prachtige openbare ruimte te ontwerpen er automatisch een upgrading van het bestaand vastgoed zal plaatsvinden?
- Mogen we in het Masterplan ook een beeld opgenomen zien van het plein op een gure herfstige namiddag, zo’n beeld, waar Nederland beroemd om is?
- Hoe beheer je de ( openbare) ruimte onder die gele zwevende schuin overhellende banken, zoals getekend in de artist-impressions?
Ik loop over het maaiveld bij Station Lelylaan in Amsterdam. Het ziet er net zo uit als hoe het er 20 jaar geleden uitzag, toen ik als adviseur Sociaal Veilig Ontwerp en Beheer betrokken was bij de nieuwbouw voor het Masterplan Lelylaan e.o. Een minstens zo sleets publiek domein als het Zuidplein. Alsof er in geen maanden beheer heeft plaatsgevonden. Nog niet zo lang geleden liep ik voorop bij een schouwgroep, om de knelpunten weer eens in kaart te brengen. Opvallend was dat betrokken beheerders vanuit NS,ProRrail, GVB en gemeente niet wisten wie voor welke deel beheers verantwoordelijkheid droeg. Er werd wat afgewezen in de werkbespreking, Foei! Maar toen ik met mijn collega na schouw en atelier terug liep naar mijn fiets kwamen er van alle hoeken en gaten veeg-en spuitwagens en auto’s waarop illegaal gestalde fietsen afvoerden. Een Choreografie van Achterstallig Beheer. Iemand heeft na de schouw in het werkatelier een actie in werking gezet, die zijn weerga niet kent. Dit gaat over beheer. Zouden er nog adviezen vanuit Sociaal Veilig Ontwerpen meegenomen kunnen bij de laatste herontwikkeling?
- Mag de plangrens iets opgerekt worden? Nu vallen de kwetsbaarste ruimtelijke onderdelen net buiten de opgave!?
- Waarom moet ik de achterkanten van wachtende bussen aankijken, terwijl de bufferende bussen in het verlengde van de stijgpunten is gesitueerd?
- Kan die P & R misschien aangetakt worden op de bewoonde wereld, zodat je daar ook ‘savonds je auto durft op te halen, zonder bodyguard?
25 jaar is lang, maar niet als het gaat om duurzame stedenbouw; maar wat verlang ik naar voortschrijdend inzicht bij bestuurders, beleidsmakers en ontwerpers!!
Deze blog van Tobias Woldendorp verscheen in Straatbeeld 2 van 2015. Deze editie met als thema Inrichting en Meubilair leest u in de online Bibliotheek.

Het Zuidplein in Rotterdam gaat eindelijk op de schop Foto: M.M. Minderhoud
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Zo ontwikkelde Den Haag samen met de markt een armaturenfamilie
28 apr om 08:19 uurDen Haag krijgt een herkenbare eigen armaturenfamilie en koos daarvoor niet de gebaande aanbestedingsroute. De…
Onzichtbare verkoeling langs de Nieuwe Mark
24 apr om 09:10 uurDe heringerichte Nieuwe Mark in Breda krijgt een bijzondere toevoeging: een vrijwel onzichtbaar…
Utrecht zoekt ontwerpers voor nieuwe uitstraling elektriciteitshuisjes
23 apr om 08:38 uurUtrecht start een ontwerpwedstrijd voor een nieuwe uitstraling van elektriciteitshuisjes in de binnenstad. De…
In Singelpark Oldenzaal komen middeleeuwse stadsgeschiedenis en klimaatadaptatie samen
22 apr om 09:44 uurOldenzaal krijgt stap voor stap een binnenstad waarin je het verleden niet alleen ziet, maar ook echt ervaart.…
Dien nu jouw sessievoorstel in voor MOVE24 2026
21 apr om 14:09 uurHeb jij een inspirerend idee voor de toekomst van een beweegvriendelijk Nederland? Voor MOVE24 2026 kun je nu…
HolieMolie: goot die regenwater direct zichtbaar maakt
21 apr om 08:49 uurDuurzaam waterbeheer stopt niet bij de grens van de openbare ruimte. Toch blijft het afkoppelen van regenwater…
Publieke stroomvoorziening vraagt om meer dan een snelle scan
20 apr om 12:08 uurEen plein is geen momentopname, maar een levend systeem. Toch baseren gemeenten de energievoorziening voor…
Hoe één groen schoolplein voor de hele stad verschil kan maken
20 apr om 08:21 uurEen groen schoolplein lijkt een kleine ingreep, maar kan tegelijk hittestress verminderen, regenwater opvangen…
