Een slimme stad, hoe doe je dat?

Net als de stedelingen in de 18e eeuw voor wie auto’s en straatverlichting futuristische beelden waren, is het ook voor ons moeilijk voorstelbaar hoe onze steden van de toekomst eruit gaan zien. De komst van digitalisering is een ontwikkeling die vergelijkbaar is met de industriële revolutie van destijds.  
 
Binnen gemeentes is digitalisering vaak nog geen onderdeel van de regelgeving en wordt het eerder gezien als handige tool. Maar digitalisering is meer dan het handige gebruik van technologie, het verandert onze manier van leven én van denken fundamenteel. Maar hoe moeten we met die veranderingen en ontwikkelingen omgaan? Als we willen dat in de toekomst onze steden leefbaar blijven, moeten we gebruik maken van de nieuwste technieken. We moeten het zo organiseren dat we gebruik maken van de kansen die nieuwe technologie biedt, maar er geen last van krijgen. 

Het verzamelen van data van burgers en de inzet van sensoren vraagt om een meer wettelijke aanpak om de privacy van burgers te beschermen. Slimme verkeerslichten die anticiperen op ambulances, 5G, vuilnisbakken die aangeven wanneer ze vol zitten, het is inmiddels praktijk geworden, maar tot nu toe wachten veel gemeenten af waar bedrijven en de industrie mee komen en anticiperen ze hier nauwelijks op. Digitalisering in de openbare ruimte blijft veelal steken bij proefballonnetjes en pilots. 

Met de City deal ‘Een slimme stad, zo doe je dat’ wordt hieraan voorbijgegaan. De deelnemende partijen aan de City deal (dat zijn er meer dan vijftig) stellen zich tot doel om processen te veranderen waarmee regio’s, steden en dorpen worden ontworpen, ingericht, beheerd en bestuurd, op zodanige wijze dat optimaal gebruik kan worden gemaakt van de kansen die digitalisering biedt. De tools die worden ontwikkeld moeten de stad democratischer en duurzamer maken en haalbaar, schaalbaar en deelbaar zijn. Dit gebeurt vanuit de bestaande praktijk, waardoor oplossingen vraaggestuurd en niet aanbodgestuurd zijn. En processen geborgd kunnen worden. 

In een werkgroep wordt bijvoorbeeld een modelverordening die gemeentes handvatten biedt bij wat ze moeten regelen bij het gebruik van sensoren, data en camera’s, getoetst. Een ander voorbeeld is ‘Meet je stad’, waarbij burgers in Amersfoort zijn betrokken bij het ophangen van sensoren en zo ook monitoren hoe de openbare ruimte verandert. Door deze aanpak stelt digitalisering ons heel effectief in staat de keuzes voor de toekomst van de stad samen te bepalen. 

Deze expertcolumn is verschenen in Straatbeeld 2, thema slimme openbare ruimte. Download hier gratis het magazine!