66 Procent mindervalidentoiletten ontoegankelijk

"De uitkomsten van het onderzoek zijn schokkend", aldus Denise Janmaat, directeur van het Nederlands Instituut voor Rolstoeltoegankelijkheid. 22 procent van de locaties heeft geen mindervalidentoilet. Bij nog eens 12 procent staat het vol met voorraad, de wagen van de schoonmaak en kratten bier, zodat het toilet niet gebruikt kan worden. Dit maakt al één derde van het totale aantal getoetste toiletten uit. N og eens 23 procent van de toiletten voldoet niet aan de minimale eisen. Deze toiletten zijn alleen per trap bereikbaar (echt niet mogelijk met een rolstoel), zijn te klein zodat de rolstoel er niet in past, etc.  En dan is er nog 9 procent van de toiletten dat wél voldoet aan de minimale eisen van bijvoorbeeld de afmeting. Toch kunnen ze niet gebruikt worden, omdat bijvoorbeeld de deur niet helemaal open kan en de rolstoel er dus niet door past.  Dit opgeteld, betekent het dat 66 procent van de toiletten onbruikbaar en ontoegankelijk is voor de rolstoeler; ze kunnen daar niet naar het toilet. "Een schrijnende zaak in een samenleving waarin verlangd wordt dat mindervaliden steeds meer 'meedoen' en zichzelf kunnen redden", aldus Denise Janmaat. 

Als je niet bij de toiletrol kunt....

De rolstoeler die creatief is en handig, kan in 25 procent van de mindervalidentoiletten 'een beetje uit de voeten'. Die moet dan wel genoegen nemen met het feit dat hij niet bij de toiletrol kan, niet zelf bij de doorspoelknop kan of zijn handen niet kan wassen. "Het lijkt voor sommige beheerders van locaties op 'gezeur', maar er wordt niets abnormaals verlangd door de mindervalide", merkt Denise Janmaat op.

3 procent voldoet

6 Procent van de toiletten is redelijk tot goed toegankelijk. Met slechts enkele aanpassingen zullen deze toiletten echt toegankelijk zijn. En 3 procent van de toiletten kan echt prima verzorgd genoemd worden; zij scoren hoog en maken het de mindervalide heel makkelijk om zelfstandig naar het toilet te gaan. 

Nederland loopt achter

In vergelijking met andere Europese landen is de rolstoeltoegankelijkheid in Nederland veel minder goed geregeld. In Italië bijvoorbeeld krijgt een restaurant alleen een restaurantvergunning als het ook een mindervalidentoilet heeft.  Het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking is door de meeste Europese landen al geratificeerd; door Nederland nog steeds niet. Na de ratificatie kan de aanwezigheid van een mindervalidentoilet afgedwongen worden door de rolstoeler. "Maar het is voor een welvarend land als Nederland toch zeer beschamend dat daarop gewacht moet worden", vindt Denise Janmaat. De datum van ratificatie wordt telkens uitgesteld. Voor het NIRT  reden  om met dit onderzoek aan te tonen dat alle betrokkenen nu zélf hun verantwoordelijkheid moeten nemen om deze schrijnende situatie voortvarend op te lossen.

Geen kwestie van geld

Het onderzoek leert dat er snel gewerkt moet worden aan uitbreiding van het aantal goed toegankelijke mindervalidentoiletten. Directeur Denise Janmaat van het Nederlands Instituut voor Rolstoeltoegankelijkheid vertelt: "Dat kan ook makkelijk, want een flink aantal aanpassingen hoeft weinig moeite en geld te kosten. Bijvoorbeeld het verhangen van een toiletrolhouder en het kiezen voor een andere handdroogvoorziening of het verwijderen van een dranger van de deur kan op korte termijn gerealiseerd worden en levert al een aanzienlijke verbetering voor de rolstoeler op."

Bijscholing

Vergroting van de kennis en het inzicht bij de verantwoordelijken is met bijscholing ook binnen afzienbare termijn te realiseren. De mindervalidentoiletten die na publicatie van dit rapport nog ontworpen en aangelegd worden, kunnen daardoor direct al voldoen aan alle eisen om het toilet daadwerkelijk rolstoeltoegankelijk te maken. Dit vergroot snel de mogelijkheden voor mindervaliden om erop uit te gaan, zorgt voor meer bezoek (en vaak ook omzet) voor de locaties en toont de maatschappelijke en sociale betrokkenheid van de organisaties en hun management. 

Bekijk hier het item over dit onderwerp in de uitzending van het NOS Journaal van 12 augustus.