Steeds meer Nederlandse gemeenten willen hun openbare ruimte klimaatbestendiger en groener maken, maar worstelen met de financiële kant van onderhoud en beheer. Een nieuw onderzoek door Arcadis en &flux, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Omgeving (VRO), biedt praktische inzichten en adviezen om financiering van groenprojecten structureler te verankeren.
Gemeenten krijgen handvatten om vergroening duurzaam te financieren
Het rapport laat zien dat de aanleg van nieuw groen veelal wel gefinancierd wordt, maar dat het lange termijn onderhoud en beheer vaak onder druk staat door bezuinigingen en beperkte budgetten. Dit is vooral een knelpunt in bestaande wijken, waar het vergroenen ingewikkelder en duurder kan zijn.
Uit het onderzoek, dat negen gemeenten en meerdere projecten in verschillende regio’s beslaat, blijkt dat gemeenten het beste resultaat bereiken wanneer ze budgetten niet per project, maar programmatisch op meerdere jaren vastleggen. Dat kan bijvoorbeeld met een ‘groenprogramma’, waarin doelen, middelen en planningen worden gebundeld zodat projecten flexibel kunnen worden gestuurd en uitgevoerd.
Onderzoekers adviseren gemeenten om vergroening steviger te verankeren in beleid, organisatie en begroting, duidelijke normen te formuleren en data beter te benutten om de groenopgave inzichtelijk te maken. Ook het slimmer koppelen van bestaande inkomsten, zoals rioolheffingen of onderhoudsbudgetten uit de Nota Kapitaalgoederen, kan helpen om structurele financiering te realiseren.
Daarnaast kan strategische framing – bijvoorbeeld door groene maatregelen te koppelen aan andere doelen zoals waterbeheer, gezondheid of sociale samenhang – bijdragen aan meer draagvlak en cofinanciering van andere afdelingen en partners, zoals al gebeurt in gemeenten als Breda en Alphen aan den Rijn.
Voor het Rijk liggen er volgens de onderzoekers kansen om gemeenten meer duidelijkheid te bieden over wettelijke kaders en om structurele financieringsbronnen en monitoringondersteuning mogelijk te maken, onder meer via subsidies of instructieregels.
Het volledige rapport Bekostiging Groene Klimaatadaptatie is hier in te zien.
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Satellietdata helpt steden de openbare ruimte slimmer te beheren
26 jan om 11:15 uurSteden staan onder steeds grotere druk: meer inwoners, klimaatverandering en verouderde infrastructuur vragen…
Transitie Rotterdamse openbare ruimte in zeven foto's
26 jan om 10:00 uurIntegraal beleid zorgt voor nieuwe mindset bij inrichting en beheer Edese openbare ruimte
23 jan om 10:00 uurAmbities te over, de ruimte beperkt. Het klinkt iedere gemeente bekend in de oren en in Ede is dat niet anders…
‘Beheerders, kijk vooruit naar overmorgen’
23 jan om 09:44 uurBehoudend en operationeel: dat is vaak het beeld van het beheer van de openbare ruimte. Wie echter met Eline…
Extreme regen vraagt om meer bewustzijn en maatregelen
22 jan om 09:06 uurNederland moet zich beter voorbereiden op de veiligheidsrisico’s van extreme regen. Door klimaatverandering…
30 jaar Recyfix: duurzame afwateringsoplossingen voor stedelijke infrastructuur
21 jan om 14:07 uurAl drie decennia is Recyfix een vertrouwd element in straten, pleinen en andere infrastructuurprojecten. Toch…
To infinity… and beyond!
19 jan om 10:50 uurEsther Philipsen is kenniswerker fysieke leefomgeving bij CROW en houdt zich dagelijks bezig met…
Leidraad voor sturen op waarden helpt beheerders gemeenten verder
16 jan om 14:55 uurHoe bepaal je wat écht belangrijk is op welke plek in de openbare ruimte? Is het biodiversiteit, gezondheid,…
