Jongeren kunnen chillen in huiskamer zonder regels

In een voormalige fabrieksloods op Pier15, een vrijplaatszone in Breda, hield BOERplay uit Nieuwendijk op 12 juni een bijzonder evenement over jongeren in de openbare ruimte. Gemeenten vinden het doorgaans lastig om voor jongeren verblijfsplekken te creëren.  Ze zorgen voor overlast, lawaai, rommel, hebben vaak ruzie met omwonenden. “De tolerantie ten opzichte van jongeren is minimaal,” aldus Mark Verhart van BOERplay. En daarom worden ze veelal verbannen naar rafelranden van de wijk. Met het evenement in Breda maakte BOERplay duidelijk dat het ook anders kan.

Willem Butz, commercieel directeur BOERplay en vader van twee pubers, schetste in zijn openingswoord het profiel van de plek waar jongeren blij van worden. “Waar het eigenlijk om gaat is: jongeren willen een plek uit het zicht van de ouders. Geen betutteling, zelf ontdekken. Ze willen ruimte om met vrienden te chillen.” Mark Verhart, industrieel ontwerper bij BOERplay, kreeg de vraag voorgelegd of het niet mogelijk was om zo’n ruimte, voor 12-plussers, te maken. Verhart ging op onderzoek uit: wat hebben we nodig? Hij ging in gesprek met leerlingen van enkele Technasia en een van hen kwam met een eyeopener: ‘Wat wij willen is een huiskamer zonder ouders’. Toen gingen bij mij de raderen draaien, vertelt Verhart. “Ik besefte toen: het gaat niet om producten maar om een ontwerpvisie, een concept dat toegesneden is op wat jongeren willen.” 

Betrek jongeren bij het ontwerp 

Met die principes ging Verhart aan de slag om zijn visie een stap verder te brengen. Maar dat deed hij niet alleen. Van meet af aan hield hij voeling met zijn doelgroepen: “Het beste draagvlak ontstaat wanneer jongeren betrokken worden bij het ontwerp van hun eigen plek. Ze zullen je verrassen en inspireren! En je kunt zelfs nog wat verder gaan door ook de buurt erbij te betrekken, zo ontstaat begrip bij de verschillende groepen in de wijk, en je creëert tegelijkertijd eigenaarschap.” 

Diversiteit

Een plek voor jongeren moet divers zijn – geen enkele jongere is gelijk. In het verlengde van de bekende speltypenbenadering voor kinderen (rauwers, douwers, bouwers en schouwers) identificeerde Verhart vier types jongeren: strevers, genieters, rustzoekers en ontdekkers.  “In iedere groep komt deze typologie terug. Een plek die aantrekkelijk is voor deze vier types is aantrekkelijk voor de hele groep. Die vierdeling moet dus een belangrijk uitgangspunt zijn bij de inrichting van jongerenplekken.” 

OUR PLACE realisatie

Toen Verhart klaar was met de contouren van zijn concept was het zaak om te beoordelen welke producten nodig zijn om dat concept te vertalen naar de praktijk. “OUR PLACE, een huiskamer zonder ouders, kun je met gebruikmaking van bestaande producten uit onze catalogus inrichten. Een huiskamer kan op zichzelf staan maar kan ook deel uitmaken van een groter geheel van verschillende productgroepen.” In de fabrieksloods Pier15 waren opstellingen te zien om de breedheid van mogelijkheden te demonstreren. Veel skating, zitmeubelen met verschillende zithoogtes enzovoort. Wat ook opviel was dat interactie met andere doelgroepen een belangrijk gegeven is en dat gaat dan verder dan louter jongeren. Die verbreding naar andere doelgroepen is ook een van de thema’s in het Molukkenplantsoen in Groningen, het eerste project van BOERplay waar het OUR PLACE concept wordt gerealiseerd. Een hardloopparcours in de vorm van een acht, met daarbinnen fitness- en klimtoestellen voor jong en oud en daaromheen een heuvel voorzien van trappen die als zittribune fungeren en een aantrekkelijke hangplek zijn. BOERplay landschapsontwerper Willem van der Linden noemt dit een OUR PLACE plus variant. “Een plek voor diverse leeftijdscategorieën, van 12 tot 80 jaar. Een toffe plek!” 

Regelvrije zone

Een toffe plek is ook de regelvrije zone waar Pier15 deel van uitmaakt, aldus wethouder Paul de Beer  van onder andere stedelijke ontwikkeling, vastgoed en klimaatadaptatie. Eerder had De Beer zich als sportwethouder al sterk gemaakt voor het ontwikkelen van het gebied, een voormalige binnenhaven met heel veel industrieel erfgoed, als vrijplaats voor jongeren. Stap één was: geen regels. Jongeren met initiatieven werden uitgenodigd om te komen pitchen. Het resultaat is boven verwachting. “Het is hier gewoon tof, een hip randje van de stad waar we erg trots op zijn. Het is hier altijd druk. Een mooi voorbeeld hoe je vandaag de dag de stad ontwikkelt. Niet van bovenaf maar vraaggericht. Wat willen de burgers, wat willen de jongeren? En wat ze willen dat gaan we faciliteren!” Met deze strategie opent Breda de weg voor jongeren die op zoek zijn naar een eigen plek in de stad, naar een huiskamer zonder ouders.

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 3, juni 2018