Markering castellummuur Domplein Utrecht

Het Domplein in Utrecht wordt in fases getransformeerd.  De eerste stap is de markering van de oude castellummuur, de rand van het toekomstige plein. De internationale competitie voor de markering werd gewonnen door OKRA.

Romeins Castellum

Midden in Utrecht ligt het Domplein. Hier is Utrecht 2000 jaar geleden opgebouwd, met als centrum een Romeins castellum, een klein ommuurd legioenskamp dat nu vier meter onder de grond ligt. In de middeleeuwen werd het overwoekerd door een oerbos vol woudreuzen en later werden er stenen kerken gebouwd, met de gotische Dom als hoogtepunt.

Ontstaan Domplein

Een orkaan in 1674 deed het middenschip van de Dom kathedraal instorten. Dit bleek een langlopend trauma voor de stad: pas na 150 jaar zijn de puinhopen volledig geruimd en is het Domplein ontstaan. Het plein heeft geen rijke uitstraling en wordt door bewoners en bezoekers van de stad ervaren als koud en tochtig. Legio plannen zijn er voor dit plein gemaakt, maar nog nooit werd een plan goedgekeurd, tot nu.

Castellummuur

In plaats van een blauwdruk-plan is nu een proces in gang gezet om het plein geleidelijk te laten transformeren. In kleine stapjes wordt er aan gewerkt zodat de Utrechtenaren het plein anders gaan beleven, als de ziel van de stad. De eerste fysieke ingreep in deze transformatie is de markering van de castellummuur, de rand van het toekomstige plein. Stichting Domplein zette voor de markering een internationale competitie uit, welke werd gewonnen door een ontwerp van OKRA.

Ontwerp in cortenstaal

Het ontwerp gaat uit van de historie en de mystiek van de plek. Het castellum was een plek om de omgeving te beheersen, een basis voor veiligheid waar mensen zich graag bij vestigden. Het gebied binnen de muren was echter alleen toegankelijk voor de soldaten. Dit was hùn 'heiligdom', waar ze tot rust konden komen en niet steeds op hun hoede hoefden te zijn. Niet-soldaten kwamen alleen met toestemming door de beveiliging heen.
Deze veiligheidsgrens wordt in het straatvlak gemarkeerd met lijn van cortenstalen elementen, recht boven de oorspronkelijke castellummuur.

Gekleurd licht en gegraveerde grenzen

De elementen hebben de breedte van de muur, 80 cm, en maken de overgang van de geprofileerde straten naar de vlakke pleinvloer. De totale lengte van de elementen is 160 meter. Uit de markering komt groen licht en flarden mist en in het staal zijn de grenzen van het Romeinse Rijk gegraveerd. Materiaal en kleur zijn aards en refereren aan een ver verleden in de vruchtbare rivierdelta en beboste ruines in de donkere middeleeuwen. Af en toe wordt er met het licht een bijzondere boodschap geseind, in een Romeinse vorm van morse. En op bijzondere dagen verandert het licht van kleur, zoals in geel op katholieke feestdagen en oranje op koninginnedag.

Technische uitwerking

De engineering is samen met Rots Maatwerk gedaan, een producent die gespecialiseerd is in complexe technische uitwerkingen. Er zijn diverse proeven uitgevoerd om de technieken te testen en af te stellen. Gewerkt is met led verlichting en vaste nossels onder een speciale hoek. De markering, gelegen in vier straten, wordt aangestuurd vanuit een centrale installatie en computer. Alle technieken zijn bijeen gebracht in een proefmodule op ware schaal en getest op zware verkeersbelasting. Pas daarna is gestart met een gefaseerde uitvoering op het Domplein. Inmiddels zijn twee delen opgeleverd, het geheel zal eind 2010 worden opgeleverd.

De markering is zeer enthousiast ontvangen. Voorbijgangers staan er massaal bij stil en stadsgidsen hebben hem al in hun rondleiding opgenomen.

Terug naar overzicht >>>