Nieuwe ledverlichte herdenking Maarten Luther in Berlijn
Negatief volume
Zeller & Moye en Albert Weis wonnen samen een internationale competitie door de Protestantse Kerk van Berlijn en de stad zelf. Het kunstwerk, bestaande uit twee standbeelden op een plaat van ledverlichting, wordt gerealiseerd op de voormalige Neuer Markt naast de Marienkirche.
De inrichting van het ontwerp voor de competitie ‘Luther-Denkmal 2017’ verwijst naar het oorspronkelijke Maarten Luther herdenkingsbeeld uit de 19 e eeuw dat werd vernietigd in de Tweede Wereldoorlog. Het nieuwe monument presenteert de sculptuur van Luther met daarnaast een ‘negatief volume’ als spiegelbeeld van de oorspronkelijke sculptuur.

© Zeller & Moye
In dialoog met zichzelf
De gedupliceerde sculptuur is een ‘lichtelijk abstracte replica’ van aluminium met een reflecterende chroom laag. De twee standbeelden staan haaks op elkaar waardoor ze het idee van een dialoog oproepen, één die ‘het afbeelden van Luther als held tegenover de communicatieve gemeenschap van de 21 e eeuw zet’, aldus het persbericht.
De vloer van het hedendaagse monument is ook een ‘negatief’: waar het oorspronkelijke monument op een verhoging stond, gaat het nieuwe monument de diepte in. De vloer is een grid van 10.000 ledlampen. Deze lampen tonen afwisselend citaten van opvolgers van Luther en andere rolmodellen van de 21 e eeuw, zoals Dietrich Bonhoeffer en Martin Luther King. Door de verlichting wordt het herdenkingswerk een herkenbaar en centraal punt in de openbare ruimte.

© Zeller & Moye
Uitnodigende ruimte
Het monument wordt gemaakt uit één materiaal: prefab beton met een warme grijze toon. De zijkanten vormen trappen waardoor een open volume ontstaat dat bezoekers uitnodigt erop te staan. De standbeelden staan op sokkels die van een afstand niet zichtbaar zijn door de verdiepte vloer. Hierdoor lijkt Luther voor bezoekers op ooghoogte te staan.
“Ons ontwerp is een uitnodiging naar de stadsbezoeker om zich te betrekken bij de nieuwe omgeving,” aldus Christoph Zeller van Zeller & Moye. “Bezoekers kunnen een dialoog aangaan met de beelden, op de geïntegreerde banktrappen rusten of tijdens het langslopen een bericht van de lampen oppikken dat ze de hele dag met zich meedragen.”
De lampen vertonen de volgende citaten:
- “Nicht in der Flucht der Gedanken, allein in der Tat ist die Freiheit.” (Dietrich Bonhoeffer)
- “Ungerechtigkeit an irgendeinem Ort bedroht die Gerechtigkeit an jedem anderen.” (Martin Luther King)
- “Der alte Grundsatz Auge um Auge macht schließlich alle blind.” (Martin Luther King)

Het nieuwe herdenkingsmonument van Maarten Luther in Berlijn. © Zeller & Moye
Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
GoWa-dijkversterking: Een veiligere dijk en een toegankelijker rivierlandschap
2 nov om 08:00 uurHet dijkversterkingsproject Gorinchem-Waardenburg (GoWa) heeft ongeveer 23,5 km van de Waaldijk in Nederland…
Speelse betonnen zitelementen geven Van Haersmapark extra karakter
2 nov om 08:00 uurHet historische Van Haersmapark in Drachten is na een ingrijpende renovatie weer in oude glorie hersteld. Het…
Statiegeldpaal. Goed verhaal.
2 nov om 08:00 uurStatiegeld geeft lege flesjes en blikjes waarde. Dat stimuleert inzameling en recycling, maar brengt ook…
Mijn plek: Een boomstambank en voederhuisje van Apeldoorns kaphout
12 nov om 07:00 uurSonja Dijkman-Elskamp werkt als beleidsadviseur circulariteit en afval bij de gemeente Apeldoorn. In de rubriek…
Hoe ver zijn gemeenten met verledden? Onderzoek moet het uitwijzen
11 nov om 10:00 uurHoeveel gemeentelijke openbare verlichting is inmiddels verled, welke plannen hebben gemeenten en wat houdt hen…
Groningse Grote Markt wint Clay Paver Award in categorie Public Spaces
9 nov om 08:22 uurDe herinrichting van de Grote Markt in Groningen is bekroond met een Clay Paver Award. Het project van de…
Utrecht opent Park Paardenveld, eerste stuk Singelpark Noord
4 nov om 10:00 uurIn de Utrechtse binnenstad is Park Paardenveld geopend, elf jaar na het herstel van de singel. Waar eerst een…
Arnhem bouwt circulaire bruggen met een verhaal
3 nov om 10:00 uurAls zijn kinderen een ander bed willen, schroeft Jeroen van Gaalen het oude uit elkaar en timmert er iets…

© Zeller & Moye
Het oude herdenkingsmonument (links) in vergelijking met het nieuwe ontwerp. © Zeller & Moye