Aanbesteden centraal in nieuwe OVL-monitor

Tekst: Beatrijs Oerlemans 

Vanuit de overheden vulden 89 respondenten de enquête in, 91 procent hiervan werkt bij een gemeente. 53 personen deden mee vanuit de marktpartijen. Vooral de respons van armaturenleveranciers, adviesbureaus en installateurs/aannemers was hoog.  

Technische ontwikkelingen 

Ook deze keer is gevraagd naar de belangrijkste technische ontwikkelingen in het werkveld. Bij de overheden staat led voor het zesde jaar met stip op 1. Bij de marktpartijen scoort telemanagement het hoogst, gevolgd door circulariteit. Led staat hier op de derde plaats.  

Belangrijkste technische ontwikkelingen bij openbare verlichting 

Dat led een belangrijke ontwikkeling is, blijkt ook uit een andere vraag: maar liefst 50 procent van de respondenten van overheden geeft aan dat meer dan de helft van het OVL-areaal is voorzien van led. In 2016 was dit nog 3 procent van de respondenten, in 2019 18 procent en in 2020 26 procent. De verledding gaat snel. 

Beste prijs-kwaliteit-verhouding  

Als het gaat om het aanbesteden van openbare verlichting, dan kiest 72 procent van de overheden in het algemeen voor de beste prijs-kwaliteit verhouding. Deze vorm van aanbesteden heeft bij 76 procent van de marktpartijen de voorkeur. Aan alle respondenten is gevraagd welke verhouding tussen prijs en kwaliteit hun voorkeur heeft. Bij de overheden scoort 50 procent prijs/ 50 procent kwaliteit het hoogst met 33 procent, gevolgd door 30 procent prijs / 70 procent kwaliteit met 28 procent. Bij de marktpartijen heeft 45 procent de voorkeur voor de verhouding 30 procent prijs / 70 procent kwaliteit en 22 procent voor de verhouding 50 procent  prijs / 50 procent kwaliteit. 

Welke aspecten spelen een rol bij aanbesteden op waarde 

Naast prijs en (licht)kwaliteit worden duurzaamheid en circulariteit belangrijk gevonden bij aanbesteden op waarde. Ook de levering/beschikbaarheid van producten op lange termijn scoort hoog. Of een product (deels) in Nederland is gemaakt, speelt bij het overgrote deel van de overheden amper een rol bij de aanbesteding. Certificeringen – zoals CO2 prestatieladder, MVO-certificaat, EcoVadis, Cradle to cradle en ISO 14001 – geven de aanbieder vaak wel een voordeel. Dergelijke certificeringen spelen bij meer dan de helft van de overheden een rol, hetzij als eis om in te kunnen schrijven, hetzij als EMVI-criterium.  

Aanbestedingsregels en het niveau van aanbestedingen OVL 

Soms zijn de verschillen tussen overheden en marktpartijen groot. Zo vindt 33% van de overheden de aanbestedingsregels (heel) goed. Bij de marktpartijen is dit slechts 14%. Het verschil is nog groter als we vragen naar het niveau van de aanbestedingen openbare verlichting. De onderstaande tabel maakt dit duidelijk: Ik vind het niveau van de aanbestedingen OVL over het algemeen: 

Wat als er geen regels zouden zijn? 

Lang niet iedereen is dus blij met de regels en het niveau van de aanbestedingen. Stel: het zou niet verplicht zijn om aan te besteden. Wat zou dan de persoonlijke voorkeur hebben van de respondenten? Bij de overheden kiest maar liefst 65 procent voor de antwoordoptie: ‘Dan zou ik toch aanbesteden, maar alleen nog maar meervoudig onderhands omdat ik dan een voorselectie kan maken van partijen met wie ik in zee wil.’ Bij de marktpartijen heeft de meerderheid voorkeur voor 1-op-1 samenwerking: 47 procent vindt dat dit meer kwaliteit en innovatie oplevert, 4 procetn kiest hiervoor omdat men het makkelijker vindt.  

Realiteit is echter dat de huidige aanbestedingsregels bestaan. En dat er nog volop verbeteringen mogelijk zijn als het gaat om het inkopen van openbare verlichting. Het is daarvoor essentieel dat overheden en aanbieders met elkaar in gesprek gaan. Stichting OVLNL heeft daarom een werkgroep in het leven geroepen die hiermee aan de slag gaat. Wordt vervolgd. 

Meer weten? 

In de OVL-monitor 2021 vind je de antwoorden van de overheden en marktpartijen op alle enquêtevragen. Het eindrapport bevat grafieken met een korte toelichting en een vergelijking met voorgaande jaren. Daarnaast worden de belangrijkste verschillen geanalyseerd tussen overheden en marktpartijen en tussen kleine en grote overheden. De OVL-monitor van 2021 en van voorgaande jaren kunt u gratis downloaden bij OVLNL: https://ovlnl.nl/ovlmonitor.  

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 1/2022, thema slimme openbare ruimte. Download hier het magazine.