Een tuin als laboratorium van de toekomst

Tekst: Mark Bos

Waterschaarste, verschroeiende hitte en zoute grond zorgen in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) voor allerlei uitdagingen. Op het paviljoen in Almere toonde de woestijnstaat haar innovatieve benadering hoe de overheid en de inwoners in die woestijnomgeving omgaan met duurzaamheid. Aan Rots Maatwerk de opdracht om dit in de tuin terug te laten komen. “Het paviljoen moest een afspiegeling vormen van het landschap van de Emiraten met onderdelen als zoutvlakte, mangrove, woestijn en zee", licht Arjan de Boer van Rots Maatwerk toe. 

Gedijen in extreme omstandigheden 

De zeven emiraten van de VAE zijn rond zeven mangroven gebouwd. Dit zijn waterrijke (bos)gebieden die zeer belangrijk zijn voor de biodiversiteit, kustbescherming, vastlegging van koolstof, waterzuivering en toerisme. De ecosystemen worden wereldwijd sterk bedreigd en voor de VAE is het van groot belang deze, zeker in deze tijd waar klimaat en duurzaamheid een grote rol spelen, in stand te houden en uit te breiden.  

De woeste natuur zorgt voor uitdagingen en kansen om oplossingen te vinden voor belangrijke actuele zaken als voedselzekerheid en klimaatverandering. De VAE zochten de antwoorden in de natuur: wat kunnen we leren van de planten die gedijen in de extreme omstandigheden? Het uitgangspunt van het paviljoen was daarom dat de VAE een laboratorium zijn voor de toekomst met zoutminnende planten die gedijen tussen de hete zee en de woestijn.   

Ontwerpsessies 

Rots kwam via Arcadis in beeld voor de opdracht. Arcadis fungeerde als contractbegeleider en coördineerde de complete bouw van het paviljoen. “Omdat er in korte tijd hoge kwaliteit geleverd moest worden, kwamen wij in beeld. Binnen enkele weken hebben we het basisontwerp verder via diverse ontwerpmeetings uitgewerkt, in directe lijn met de organisatie van de UAE Expo en architectenbureau Pragma.” 

In de tuin moesten elementen terugkomen die het landschap van de VAE verbeelden: quinoa, salicornia, zoutvlakte, woestijn, mangrove, vijvers en de zee. De architect gaf daarvoor enkele randvoorwaarden mee: “De architect was heel ijverig als het gaat om materialisatie. De beste materialen moesten gebruikt worden om zo dicht als mogelijk bij de visualisaties, het ontwerp te komen. Hier hebben we dan ook meerdere mock ups voor gemaakt. In het achterliggende technisch system hadden we meer vrijheid.”  

De aanleg 

Na de ontwerpfase was de uitdaging voor Rots om in zes weken tijd een topresultaat neer te zetten op een overvol bouwterrein waar talloze verschillende partijen aan het werk zijn. “We hadden daarom continu één persoon op locatie die onze werkzaamheden en transportstromen kon combineren”, zegt De Boer.  

In de tuin kwamen de verlangde onderdelen terug. De woestijn als thuis van de Emirati en zoutwaterplassen met mangrovescheuten die water eren als onbetaalbare schat. De vissen in vijvers die het water verrijken met organisch afval en ruimte bieden aan de natuurlijke groei van zout-tolerante planten als quinoa en salicornia, als superhelden die mens en dier van voedsel voorzien. Om de tuin stond een muur van 3D-geprint kunststof, opgebouwd uit driehoeken. 

‘Unieke ervaring’ 

“We hebben door optimaal gebruik te maken van de beschikbare vierkante meters een goede afspiegeling weten te maken van het land. Op het moment dat je de tuin in liep, waande je je in een compleet andere wereld”, vertelt De Boer trots. “Dat is ook zo ervaren door de bezoekers en de Emirati zelf.” 

Ook de organisatie was onder de indruk. Het paviljoen won de prijs van de Most Educational Exhibition en de tuin werd bekroond met de Silver Award Outdoor: “Niemand gaat door deze tuin en dit paviljoen zonder veel te leren over de uitdagingen waarmee de VAE worden geconfronteerd en de geweldige oplossingen die beschikbaar zijn door het gebruik van planten. Het team van de VAE zorgde voor elke bezoeker en zorgde voor een unieke ervaring in de Expo. Het was echt een geweldige ervaring,” luidde de beoordeling in het juryrapport.  

Rots Maatwerk 
Brummen 
0575 – 56 65 65 
rots-maatwerk.nl