Hoe krijg je een bedrijvenpark honderd procent circulair?

De ambitie om met Ambachtsezoom een duurzaam en circulair bedrijventerrein aan te leggen, ontstaat al vroeg in Hendrik-Ido-Ambacht. De gemeente heeft haar duurzame en circulaire wensen vastgelegd in het handboek circulariteit. Dat gaat via acht doelen waarmee in de openbare ruimte en op de kavels door de bedrijven rekening moet worden gehouden: water, lucht, bodem, energie, groen, mens, materiaal en winst. Het moet op het park overal in terugkomen, zoals in de verharding, het groen, het meubilair, de bruggen en natuurlijk ook in de verlichting.  

Wat is dan circulair? 

“Alleen was de vraag, wat betekent dan circulair. Daar zijn wel honderd verschillende definities van”, vertelt Gaasbeek Janzen, vanaf het begin betrokken bij het project. Een bezoek aan Park 2020 bij Hoofddorp, een groen businesspark gebouwd op basis van gezonde en duurzame uitgangspunten, geeft een zet in de juiste richting. Zo komt de gemeente in aanraking met het cradle-to-cradle principe en dat is een houvast om op door te gaan.  

De ambities zijn vertaald in concrete maatregelen voor de openbare ruimte en de kavels. Gebouwen moeten bijvoorbeeld hun eigen duurzame energie opwekken en voorzien zijn van daken met groen en/of zonnepanelen. Verder moeten de ondernemers hun panden circulair bouwen: de gemeente eist dat alle materialen duurzaam zijn, hergebruikt kunnen worden en na levensduur weer helemaal uit elkaar kunnen worden gehaald. 

Pionieren en discussiëren 

Het leidt hier en daar tot discussies, Gaasbeek Janzen geeft voorbeelden: van een vlonder bij een waterpartij waarbij de vraag is wat meer circulair is: een composiet vlonderplank van hergebruikt plastic of juist van hout dat een langere levensduur heeft. En of de biobased straatstenen, gemaakt van een mix van olifantengras en beton, wel sterk genoeg zijn voor zwaar verkeer. En is dat olifantengras wel inheems en duurzaam?  

Ze vervolgt: “We zijn aan het pionieren, zo staat de gemeente er ook in. Wat mij betreft kan honderd procent circulair eigenlijk alleen als je niets toevoegt, dus dan maak je een ontwerp waarin je probeert zo min mogelijk toe te voegen en dan ga je in een vroeg stadium op zoek naar leveranciers met de vraag of ze dat kunnen leveren: hoe circulair is jullie product?” 

Circulaire masten 

Voor de verlichting op het park komt Gaasbeek Janzen terecht bij Hydro Pole Products. “We sloten helemaal aan de voorkant aan, in de ontwerpfase, dat was prettig”, zegt Vincent Alberts, sales manager bij Hydro. “We kregen de uitgangspunten en kaders te horen en bijvoorbeeld dat ecologie ook erg belangrijk was.” Alberts vertelt de stedenbouwkundige dat duurzaamheid vanaf de start als een rode draad door Hydro loopt. “De Hydro-locatie in Drunen beschikt naast de productielocatie van Pole Products ook over een eigen recycle unit en extrusiepersen. Deze unieke combinatie zorgt ervoor dat Hydro letterlijk alles onder één dak kan aanbieden: van schrot (een oude lichtmast met al een leven achter zich) tot nieuw eindproduct (een nieuwe lichtmast met nog een leven voor zich)”.   

De lichtmasten Cradle to Cradle Certified® Silver van Hydro sluiten naadloos aan bij de circulaire wensen van het bedrijvenpark. “Onze masten bestaan voor het grootste gedeelte uit gerecycled aluminium. In 2013 hebben we een retoursysteem geïntroduceerd, zodat we oude masten van onze klanten innemen, uit elkaar halen en weer gebruiken als nieuwe grondstof. Zo zijn we in staat om samen met onze klanten de keten te sluiten. Wij ontwerpen onze masten met hergebruik in het achterhoofd. Zo zetten we door de jaren steeds meer stappen op het gebied van duurzaamheid en dat past mooi bij de uitgangspunten van dit project.”  

Duurzame doelen 

Gaasbeek Janzen vraagt Alberts om naast de masten ook te helpen met de verlichting. Hij schakelt zijn partners in waarna Schréder de armaturen en het verlichtingsplan levert. Ecologie is hierbij een belangrijk criterium, waarbij in de vormgeving en met de amberkleurige verlichting rekening is gehouden. Het komt de leefbaarheid ten goede en sluit daarmee aan op die andere wens van de gemeente, een prettige omgeving voor mens, plant en dier te creëren.  

Via een beleefplein en wandelroutes wil ze de gebruiker stimuleren om van die buitenruimte te genieten. Om de beoogde leefbaarheid te borgen, voert de gemeente metingen uit. “De luchtkwaliteit wordt bewaakt, er moet alleen maar duurzame energie opgewekt worden. Zo hebben we nog een aantal criteria opgesteld waar nulmetingen van zijn gedaan en die om de vijf jaar bekeken worden. De biodiversiteit is bijvoorbeeld, nu het een bedrijvenpark is, hoger dan toen het nog poldergebied was.”