Onzichtbare verkoeling langs de Nieuwe Mark

vrijdag 24 april 2026

De heringerichte Nieuwe Mark in Breda krijgt een bijzondere toevoeging: een vrijwel onzichtbaar vernevelingssysteem dat de kade verkoelt tijdens hete dagen. De techniek reageert automatisch op het weer en beschermt zowel bezoekers als kwetsbare beplanting tegen extreme hitte. Daarmee wordt klimaatadaptatie letterlijk voelbaar in de openbare ruimte.

Een kade die snel oververhit raakt

Langs de kademuur van de Nieuwe Mark groeien planten, varens, mossen en kleine bomen. De zuidzijde warmt op zomerse dagen extreem op. “Die stenen kunnen zomaar richting de 60 graden gaan”, vertelt Hugo Rots van Rots Maatwerk. “Dat is niet alleen onaangenaam voor bezoekers, maar kan ook het groen dat we daar laten ontwikkelen in één hete periode letterlijk wegbranden.”

Binnen de natuurinclusieve herinrichting van de Nieuwe Mark was daarom een oplossing nodig die verkoeling biedt zonder het ontwerp visueel te verstoren.

Slim systeem met twee soorten nevel

Samen met collega Freek Verhoeven ontwikkelde Rots een vernevelingssysteem dat volledig in de kademuur is geïntegreerd. “We gebruiken twee soorten nozzles”, legt Verhoeven uit. “Eén met heel fijne nevel voor verkoeling en één die wat natter vernevelt richting het groen. Dat vocht trekt met de wind mee langs de planten en zorgt ervoor dat ze voldoende water krijgen.”

Een weerstation meet luchtvochtigheid, temperatuur en windsnelheid. Op basis daarvan schakelt het systeem automatisch in. “Als het koud is, hoeft het niet”, zegt Verhoeven. “En als het regent, krijgen de planten vanzelf water.” De instellingen worden de komende periode verder verfijnd. “We moeten het systeem nog leren kennen.”

Onzichtbare techniek, zichtbaar effect

De installatie bevindt zich volledig uit het zicht. “We hebben een ondergrondse technische ruimte gebouwd waar de sturing, de hogedrukpompen en de zuiveringsinstallatie staan”, legt Rots uit. Het water wordt gefilterd en behandeld volgens de richtlijnen voor openbare vernevelingsinstallaties. Bij uitschakeling blaast het systeem zichzelf leeg om stilstaand water te voorkomen. Het effect is direct merkbaar. “Zodra de nevel aanstaat, daalt de temperatuur een paar graden”, zegt Rots. “En het psychologische effect is nog groter: dat dunne laagje vocht op je huid verdampt meteen en voelt heel koel.”

Pilotjaar moet inzichten opleveren

De komende zomer vormt de eerste volledige testperiode. “We gaan meten wat het doet met de temperatuur, met de beleving, en vooral: hoe het groen zich ontwikkelt”, zegt Rots. De ambitie is helder: een slimme kade die zelf reageert op omstandigheden. “Het is een slimme wand: een systeem dat zichzelf efficiënt aanstuurt en reageert op wat de plek nodig heeft.”

Rots Maatwerk
Brummen
0575 566 565
rots-maatwerk.nl

Dit artikel is verschenen in Straatbeeld 1/2026. Je leest deze editie gratis in onze digitale bibliotheek.

Blijf op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je ook op de wekelijkse nieuwsbrief van Straatbeeld