Een groot deel van de ruim 140.000 kilometer Nederlandse wegen is aan vernieuwing toe. Dat zijn niet alleen snelwegen, maar ook de straten waar mensen wonen. Dat biedt dé kans om opnieuw te kiezen: is de straat er vooral om je te verplaatsen, of ook om te spelen en te verblijven?
Straatvernieuwing is hét moment om te kiezen wie voorrang krijgt
In heel Nederland moet bestaande infrastructuur worden gerenoveerd of vervangen, en die opgave wordt steeds zichtbaarder. Denk aan het gesloten snelwegviaduct bij Nijkerk, of de Merwedebrug waar geen vrachtverkeer meer overheen mag. Het zijn grote ingrepen die voor lange tijd vastleggen hoe onze infrastructuur eruitziet.
Niet alleen snelwegen
Toch speelt de vernieuwingsopgave niet alleen bij Rijkswaterstaat. Volgens TNO hadden rijk, provincies, gemeenten en waterschappen in 2023 samen meer dan 140.000 kilometer weg in beheer. Een flink deel daarvan is aan vernieuwing toe: snelwegen, maar ook de straten waar mensen wonen.
Juist daar ligt de uitdaging. Toekomstbestendig vernieuwen betekent natuurlijk duurzaam en circulair. Maar in woonwijken betekent het ook dat je opnieuw de vraag moet stellen: voor wie en waarvoor is de straat eigenlijk bedoeld?
Buitenspelen gebeurde overal
Als wij als Ruimtemakers gemeenteambtenaren vragen naar hun leukste herinnering aan buitenspelen, volgt het ene bijzondere verhaal na het andere. Spelen op bouwplaatsen. Achtervolgingen op kinderfietsen door nauwe steegjes. Voetballen op pleinen en straten, vuurtjes stoken in de berm. In de jeugd van de meeste ambtenaren gebeurde buitenspelen altijd en overal. Het begon zodra je de voordeur uitstapte, de straat op.
.jpg)
Van verblijven naar verplaatsen
Sindsdien hebben we de speelruimte teruggebracht tot zorgvuldig afgeschermde plekken. En dat geldt niet alleen voor de speelruimte. De hele buitenruimte is veranderd van een plek om te verblijven in een ruimte om je zo snel en efficiënt mogelijk te verplaatsen. De infrastructuur die nu vernieuwd moet worden, heeft daarin een grote rol gespeeld, omdat die was afgestemd op het groeiende autogebruik.
Het resultaat: kinderen mogen best buitenspelen, maar liefst op plekken die veilig zijn afgeschermd van de gevaarlijke straat. Dat is de omgekeerde wereld.
Wie en wat krijgt voorrang?
De vernieuwing van wegen is daarom bij uitstek het moment om het gesprek te voeren over wie en wat voorrang krijgt op straat. Richten we de straat vooral in voor mobiliteit, of om er prettig te verblijven? En wie heeft daarin de belangrijkste stem? De ‘professionals’ die zo snel mogelijk op hun werk willen zijn? Of hun kinderen, die zelf naar school willen fietsen zonder extra veiligheidsmaatregelen en overal buiten willen spelen, net als hun ouders vroeger?
Natuurlijk is de straat er ook om van A naar B te komen. Maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. De enorme vernieuwingsopgave vraagt om keuzes: voor een prettige, gezonde, duurzame en toekomstbestendige leefomgeving voor jong en oud. Ook in jouw gemeente mag straatvernieuwing niet automatisch het beeld van de afgelopen decennia doortrekken. De keuzes voor de toekomst worden nú gemaakt. Wie en wat krijgt voorrang in de straten van jouw gemeente?
Ruimtemakers
Deventer
0570 616 005
ruimtemakers.org
Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Utrecht opent Park Paardenveld, eerste stuk Singelpark Noord
4 nov om 10:00 uurIn de Utrechtse binnenstad is Park Paardenveld geopend, elf jaar na het herstel van de singel. Waar eerst een…
Arnhem bouwt circulaire bruggen met een verhaal
3 nov om 10:00 uurAls zijn kinderen een ander bed willen, schroeft Jeroen van Gaalen het oude uit elkaar en timmert er iets…
Brabant start pilot voor sociaal veiligere fietspaden langs provinciale wegen
30 okt om 13:46 uurDe provincie Noord-Brabant start een pilot om de sociale veiligheid op provinciale fietspaden te verbeteren. De…
Young Professional: Else van den Berg - Brouwer
30 okt om 10:00 uurOok in de openbare ruimte is de zoektocht naar een nieuwe…
Van bak naar volle grond: drie boombakken voor elke situatie
28 okt om 10:00 uurBomen komen in de openbare ruimte niet altijd goed tot hun recht. De grond ligt vaak vol kabels en leidingen,…
Bedriegertjes en plateaus: toegankelijkheid begint bij het ontwerp
26 okt om 10:00 uurSpeelse waterelementen zoals bedriegertjes maken een plein op warme dagen tot een feest. Maar voor mensen met…
CROW biedt beheerders één kader voor integraal beheer
23 okt om 10:24 uurHet beheer van de openbare ruimte speelt een steeds grotere rol bij opgaven als klimaatadaptatie,…
Kinderen en volwassenen in de buitenruimte: hoe vinden we de balans?
23 okt om 10:00 uurRuimte voor de Jeugd bracht dit jaar de essaybundel "Meer spelen, gezond opgroeien – Het recht op spelen borgen…
