Nieuwe speeltuin in Roosendaal richt zich op toegankelijk spelen

De speeltuin aan de Haverschmidtlaan is het resultaat van een jarenlang traject waarin bewoners, gemeente en professionals samenwerkten aan één doel: een plek waar ieder kind kan meedoen. Wethouder Evelien van der Star benadrukt de samenwerking als sleutel tot succes: “Omdat het echt samen met de buurt is gedaan, wordt de speeltuin ook gedragen. Dat maakt het verschil.”

Voor buurtbewoner en initiatiefnemer Martien Vergouwen begon het vanuit een duidelijke behoefte in de wijk. Kinderen met een beperking konden eerder nauwelijks terecht in bestaande speeltuinen. “Ook zij hebben recht om buiten te spelen en contact te hebben met andere kinderen”, zegt hij.

Het traject omvatte ongeveer drie jaar en kende de nodige uitdagingen, onder meer rond financiering, procedures en bureaucratie. Volgens Vergouwen verliep het proces soms moeizaam, maar bleef de buurt zich inzetten om het project vooruit te krijgen. Uiteindelijk zorgden die aanhoudende inzet en de samenwerking met betrokken partijen ervoor dat de speeltuin gerealiseerd kon worden. Inmiddels is het effect zichtbaar: kinderen spelen samen en ouders raken met elkaar in gesprek. “Het pleintje verbindt.”

Van bewonersidee naar inclusieve speelplek

Joint Projects was betrokken als procesbegeleider en ontwerppartner. Samen met bewoners en ervaringsdeskundigen werden de eerste concepten ontwikkeld. “Je doet het tenslotte voor de mensen die er gebruik van maken”, zegt ontwerper Chrit Gudde. “De kunst is om een speeltuin te maken die voor iedereen werkt, zonder dat het er ‘speciaal’ uitziet.”

Tijdens een co-creatieve ontwerpsessie gingen buurtbewoners, initiatiefnemers, ambtenaren en maatschappelijke organisaties in vier groepen aan de slag met maquettes van schoenendozen en plattegronden. Op basis van deze ideeën en ontwerpen is het plan vervolgens uitgewerkt tot een professioneel ontwerp.

Tijdens het traject bleek het niet altijd eenvoudig om alle wensen en ideeën samen te brengen in één ontwerp. Volgens Karin Stiksma van Joint Projects hielpen heldere afspraken daarbij. “Duidelijkheid over rollen, budget en verwachtingen voorkomt frictie in het proces.”

Ontwerpen voor iedereen

Het ontwerp kenmerkt zich door een integrale benadering van inclusiviteit. In plaats van aparte voorzieningen is gekozen voor een samenspeellandschap met verschillende zones voor bewegen, spelen en ontmoeten. In dat landschap zijn er veel speelaanleidingen, bijvoorbeeld rennen van een heuvel of ruiken aan de geurende planten.

Zo is er een grote nestschommel waarin meerdere kinderen tegelijk kunnen spelen, ook kinderen met een verminderde mobiliteit. De trampoline is toegankelijk zodat ook kinderen in een rolstoel de beweging kunnen ervaren. En de glijbaan is breder ontworpen, zodat er twee personen tegelijk van af kunnen glijden.

Daarnaast zijn er subtielere elementen, zoals verhoogde zandbakken waar je zowel zittend als staand kunt spelen, en glooiingen in het terrein die ook voor rolstoelgebruikers een spelelement vormen. Ook is er beplanting die meerdere zintuigen aanspreekt. “We hebben bijvoorbeeld gewerkt met lavendel en rozemarijn, zodat ook geur een rol speelt in de beleving”, licht Bax verder toe.

Volgens ontwerper Gudde zit de kwaliteit in die optelsom: “Het zijn veel kleine keuzes bij elkaar die maken dat het werkt.” Tegelijkertijd blijft het zoeken naar balans: “Je kunt niet alles perfect doen, maar je probeert zoveel mogelijk mensen te bedienen.”

Het inzetten van ervaringsdeskundigen

Een belangrijk onderdeel van het proces was de inzet van het Roosendaalse Rebellenteam: getrainde volwassenen en kinderen met uiteenlopende beperkingen die hun ervaring inzetten om toegankelijkheid te verbeteren.

Hun bijdrage ging verder dan adviseren; ze deden vanaf het begin mee aan de co-creatie ontwerpsessie, testten ontwerpen en brachten concrete verbeterpunten aan. Joyce, lid van het team, ervaart sinds de opening van de speeltuin dagelijks het verschil: “In veel speeltuinen kan ik niet met mijn kind meespelen. Hier kan ik overal bij komen. Dat geeft vrijheid en vooral ontspanning.”

Voor Kitty, moeder van zoon en Rebel Luuk, betekent de speeltuin meer zelfstandigheid. “Hier kan hij zelf spelen. In andere speeltuinen moeten we hem constant helpen. Dat doen we met liefde, maar het is fijn als hij het ook zelf kan.”

De speeltuin wordt niet alleen gebruikt door de directe buurt, maar trekt ook bezoekers uit andere wijken. “Ik woon iets verder weg en ik kom hier speciaal naartoe”, vertelt Joyce. “Dat zegt genoeg.”

Eerste speeltuin volgens nieuw beleid

Met de speeltuin aan de Haverschmidtlaan heeft Roosendaal een eerste stap gezet. Het project laat zien dat inclusiviteit geen extra toevoeging moet zijn, maar het vertrekpunt kan vormen voor ontwerp en beleid. De speeltuin is de eerste in Roosendaal die volgens het nieuwe samenspeelbeleid is gerealiseerd en fungeert daarmee als pilot. Projectleider Desireé Bax ziet dat de ambitie nu zichtbaar geworden is in de praktijk: “De bedoeling is dat iedereen zich uitgenodigd voelt. Als je rondkijkt, zie je dat dat ook gebeurt.”

Geert Schless, coördinator buurtinitiatieven, fungeerde als schakel tussen alle partijen. “De korte lijnen maakten dat we snel konden schakelen,” zegt hij. Tegelijkertijd vroeg het proces om flexibiliteit: “Je hebt ook te maken met bewoners met verschillende meningen. Dat hoort erbij.”

De speeltuin is inmiddels uitgegroeid tot een plek waar meer gebeurt dan alleen spelen. Kinderen met en zonder beperking spelen samen, ouders ontmoeten elkaar en de drempel om contact te maken wordt lager. “Je ziet dat kinderen elkaar helpen”, zegt Schless. “Dat is eigenlijk het mooiste resultaat.” Ook volgens de wethouder zit daar de grootste waarde: “Het is een ontmoetingsplek die de samenhang in de wijk versterkt.” Initiatiefnemer Vergouwen sluit tevreden af: “De kinderen kunnen weer kind zijn."