Drie voorbeelden die meer inzicht geven in toegankelijkheid

dinsdag 16 januari 2018

timer 5 min

Een jaar geleden werd toegankelijkheid een must, een plicht. Of vanuit de mindervalide gezien: een recht. Het ratificeren van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap leidde dat in. Inmiddels zijn vele gemeenten actief aan de slag gegaan met het toegankelijk maken van hun stad of dorp.

Het nieuwe aandachtspunt blijkt voor vele ambtenaren en professionals in hun werkveld nog wel een ontdekkingstocht. En dat is begrijpelijk. Toegankelijkheid heeft zoveel facetten dat het een uitdaging is om die in één keer allemaal te overzien en er rekening mee te houden. Daarom deze keer drie voorbeelden om gevoel te krijgen bij toegankelijkheid en er lering uit te trekken.

Verhoogd plateau

We zien steeds vaker dat parkeerplaatsen op een verhoogd plateauworden aangelegd. Dat is voor een valide gebruiker geen probleem, doch voor een rolstoeler en rollatorgebruiker zijn dat nare randjes. Het zijn steile hellinkjes waar je niet zomaar tegenop komt. En als zij hun rolstoel achterin de auto moeten opbergen en daarvoor een tillift gebruiken, gaat dat niet of lastig doordat de rolstoel dan precies op de schuine rand staat. Het is überhaupt onhandig om boodschappen in je auto te moeten zetten als je op zo'n schuine rand staat te balanceren, ook als je valide bent.

Toegankelijkheid parkeerplek

Op bovenstaande foto ziet u nog iets dat over het hoofd is gezien. Aan de linkerzijde van de linkse gehandicaptenparkeerplaats is een boom geplaatst precies op de plek waar de rolstoeler zijn transfer uit de auto moet maken. Aangezien het formaat van de gehandicaptenparkeerplaats niet aan de eisen voldoet (1,5m te smal en te kort), kan de transfer vanuit de auto niet in het parkeervak plaatsvinden, doch dient dat op het boomrooster plaats te vinden, hetgeen natuurlijk vreselijk onhandig is en ook raar.

Alles moet kloppen

Nu lijkt het natuurlijk of die transfer bij de rechterparkeerplaats geen probleem vormt. Niets is minder waar. De bestuurder heeft ook daar niet de vereiste 1,5m extra. En als er een passagier uit de auto zou moeten transfereren, dan moet dat op de plek die gemarkeerd is als parkeerplek voor scooters en brommers. Dat gaat dus ook niet lukken als die er geparkeerd staan.

Uit dit voorbeeld blijkt dat toegankelijkheid pas echt gerealiseerd wordt als 'alles klopt'. Enkele van de vele zaken waarop gelet dient te worden:

leg gehandicaptenparkeerplaatsen aan die voldoen aan de vereiste afmetingen, zodat achter en aan één zijde van de auto de extra 1,5m beschikbaar is die nodig is om als rolstoeler te functioneren;
vermijd hoogteverschillen met de rijweg. In- en uitladen van de rolstoel, rollator en boodschappen lukt vele malen makkelijker als de bestrating egaal is;
zorg voor een goede, geleidelijke oprit naar het trottoir (zoals die in dit voorbeeld er ook ligt);
breng aan de zijden van gehandicaptenparkeerplaatsen geen extra obstakels aan, die voor ongemak of ontoegankelijkheid zorgen zoals her en der geplaatste scooters, brommers, fietsen, bomen of winkelwagens, waardoor de gehandicaptenparkeerplaats niet of nauwelijks te bereiken en/of gebruiken is.

Onhandig

Een tweede voorbeeld wordt ook ingegeven door gehandicaptenparkeerplaatsen die onhandig zijn aangelegd. Ze zien er voor iemand die niet gehandicapt is waarschijnlijk prima uit. Voor de mindervalide zijn ze dat echter niet. Ik ben benieuwd welke aandachtspunten u ziet op deze twee foto's:

Aandachtspunten

beide gehandicaptenparkeerplaatsen liggen aan een drukke doorgaande weg. De rolstoeler moet de transfer uit de auto op de rijweg maken, hetgeen gevaarlijk is en niet voldoet aan de richtlijnen;
bij beide gehandicaptenparkeerplaatsen wordt het gebruik gehinderd door bomen en hun boomranden. Gebruik van een tillift of hefplateau voor de transfer van de rolstoel uit de auto is hier niet mogelijk;
op de rechter foto is het verkeersbord op een lantaarnpaal geplaatst. Die lantaarnpaal staat precies bij de zijdeur van de te parkeren auto, hetgeen een transfer uit de auto aan die zijde nog verder bemoeilijkt.

Geleidelijnen

Tot slot een voorbeeld van de aanleg van geleidelijnen. Die zijn bedoeld om blinden en slechtzienden hun weg te helpen vinden. Op deze foto ziet u hoe belangrijk het is om op alle aspecten te letten. Als de geleidelijn ophoudt, is het gebruikelijk dat er voor de blinde of slechtziende een veilige weg te vervolgen is. Daarvoor gebruikt de blinde of slechtziende een natuurlijke gidslijn die zij voelen als de geleidelijn ophoudt. Dat kan een gevel zijn of een trottoirband bijvoorbeeld. Op onderstaande foto ziet u dat ze door de geleidelijn naar de trottoirband geleid worden. Als ze die gaan volgen, staan ze echter al snel stil…….

Bijkomend risico van deze geleidelijn is het paaltje dat u rechts vooraan in beeld ziet. De slagboom van de weekmarkt rust daarop, zodat de geleidelijn op die dag de blinde/slechtziende tegen die slagboom op laat lopen.

Inhaalslag

Zoals gezegd, zijn er vele aspecten die bepalen of iets daadwerkelijk toegankelijk wordt. Doordat in Nederland in de opleidingen van de professionals die de openbare ruimte inrichten onvoldoende aandacht is besteed aan toegankelijkheid, dient door hen nog een inhaalslag gemaakt te worden. Een aantal is daarmee al begonnen. De partners van het Platform Toegankelijkheid zijn u daarbij graag behulpzaam.