Is de afvalscheiding in uw gemeente voor iedereen toegankelijk?

Door: Denise Janmaat, Directeur Nederlands Instituut voor Toegankelijkheid

Een inventarisatie leverde wisselende informatie op. Zelfs binnen een gemeente kwamen we toegankelijke en onbereikbare afvalcontainers tegen. Een paar voorbeelden maken het inzichtelijk. 


Geen oprit in het trottoir en inwerpopening plastic containers te hoog, onbereikbaar door smal trottoir zonder oprit en door omhoogdraaiende klep te zwaar om te bedienen door rollator- en rolstoelgebruiker en menige oudere of mensen met fysieke beperkingen. 


Wel met oprit maar inwerpopening plastic container te hoog, onbereikbaar en door omhoogdraaiende klep te zwaar. 


Dat deze afvalcontainer volledig ontoegankelijk is, behoeft hopelijk niet toegelicht te worden. Is ook niet bereikbaar voor mensen die klein zijn. 


Hier is een goede poging gedaan: oprit gemaakt, lage inworpopening, alleen is de bediening bovenop de container niet voor elke rolstoeler makkelijk te bereiken door de beperkte (draai)ruimte bovenaan het hellend vlak 


Goed voorbeeld hoe het goed toegankelijk kan: geen drempel, lage inworp, voldoende bewegingsruimte, goed contrast voor slechtzienden. 

Wat maakt dat het niet altijd goed gaat?

Er zijn leveranciers die heel graag toegankelijke afvalcontainers ontwikkelen. We worden regelmatig gevraagd mee te denken of een ontwerp in de ontwikkelfase te beoordelen. In een vrij ontwerp is er dan veel mogelijk om wel een toegankelijke afvalcontainer te maken, doch meestal zit de beperking in de uiteindelijke levering in het Programma Van Eisen dat een gemeente neerlegt bij de aanbesteding. Die eisen zijn veelal zodanig geformuleerd dat het onmogelijk is om de containers ook nog toegankelijk te laten zijn; dat is meestal het grootste struikelblok.

In het ontwerp zijn er natuurlijk allerlei uitdagingen te overwinnen. Als het geen ondergrondse containers worden, wordt de grootte van de afvalbak –en dus de hoeveelheid afval die aangeboden kan worden- beperkt door de hoogte van de inwerp-opening. Dat vormt nu nog een flink obstakel.

Zodra voor ondergrondse containers is gekozen, is de plek van de bedieningstag bepalend en de locatie en de inrichting van de plek in de openbare ruimte. Het is natuurlijk een open deur om aan te geven dat de container zonder drempel of verhoging bereikbaar dient te zijn. De maximaal 2 centimeter is echt van belang. Die wordt nu vaak niet gehaald door de keuze van de uitvoering van de grondplaat.


Praktisch vlak en makkelijk op te rollen. 

U begrijpt vast dat er nog veel meer aspecten een rol spelen in het toegankelijk maken van de afvalcontainers voor mensen met een beperking. Hopelijk heeft dit artikel u duidelijk gemaakt welke kansen u heeft bij de ontwikkeling van een nieuwe wijk, herinrichting van een bestaande en bij het opstellen van een Programma Van Eisen voor leveranciers om de toegankelijkheid van de afvalscheiding te optimaliseren. 

Dit artikel verscheen in Straatbeeld 1 / 2020. Download hier het magazine!