Deel 5: Alles draadloos aansturen ?

Heeft u dat nou ook wel eens? Dat je iets geschreven hebt en dan later denkt dat het over moet? Ik heb dat nooit, nee, echt niet. Nu wel hier bij Blog 5. Hij lag reeds klaar en toen dacht ik: ik moet het toch anders doen. Mijn Blogs hebben toch een boodschap en dan moet ik die boodschap wel klip en klaar achter laten. Dus om die reden nog maar een een Blog 5 versie 2.0 gemaakt, om ook maar een beetje in digitaal jargon te blijven…

De beste lezers die met mij gereisd zijn van mijn eerste Blog tot en met dit deel 5, hebben inmiddels aardig wat indrukken wat erbij komt kijken om draadloos te communiceren. Kern van mijn pleidooi is om aparte frequentiebanden te gebruiken voor het aansturen van objecten in de openbare ruimte. Blijf weg bij licentie-vrije frequentiebanden. Maar zoals altijd rent de techniek vele malen harder dan de regelgeving kan bijhouden. De roep om frequentie-ruimte is zo groot, dan alleen bestaande licentievrije frequentiebanden kunnen worden gebruikt en die worden dan ook vol geplempt met toepassingen. Het is immers net als bij Linux: het is gratis, en daar houden wij van. Vooral als je bedenkt dat telecom-operators voor miljarden frequentieruimte huren van de overheid en commerciële omroepen vele tientallen miljoenen moeten betalen om te mogen uitzenden. En de opkomst van de cybercrime is ongekend: maar ook het gebied voordat het echte cybercrime is, is al griezelig. Gaat u maar eens naar de film Snowden kijken. Een must. En leest u eens het boek: “Je hebt wél iets te verbergen, over het levensbelang van privacy” van Maurits Martijn en Dimitri Tokmetzis. U zit gegarandeerd niet meer zo lekker achter uw computer of smartphone…

Maar we zijn geen doemdenkers, er is altijd een remedie. Toch? Dat laatste geloof ik niet, want we weten allemaal, dat tot nu toe ieder systeem te hacken is. Maar juist dáárom: we moeten voor bedrijfskritische toepassingen in de openbare ruimte frequentiebanden aanwijzen die de toepassing natuurkundig kunnen ondersteunen (breedband versus smalband of qua propagatie) maar waarop we ook kunnen handhaven. U weet: in licentievrije frequentiebanden moeten we andere gebruikers gedogen, u heeft geen recht op de verbinding. Dit heeft dus niets te maken met een encryptie op de verbinding ! Ik kom nog met 1 voorbeeld om aan te geven hoe serieus dit is en hoe het wel kan. In de Wifi-familie van protocollen kennen we inmiddels allemaal de termen 802.11b, 802.11g, 802.11a, 802.11ac. Deze standaarden worden voorbereid en gemaakt in de IEEE. Zij hebben allen als doel hebben breedbandig op zo’n snel mogelijk manier met elkaar te communiceren. Maar in de roep om breedbandig frequentiespectrum kwamen ze in de auto-industrie ook op de 2,4 GHz- en 5.0 GHz band. Maar dat zijn banden waar iedereen ongelicenseerd actief is. Men wil dat auto’s voor onderlinge communicatie, navigatie en besturing een vorm van Wifi aan boord zouden hebben. Zou u een auto willen rijden waar het systeem op ieder moment kan falen omdat er talloze stoorzenders op zitten? Nee dus. Het is om die en om andere redenen dat men de standaard 802.11p heeft ontwikkeld. En zoekt u het maar op: er is een apart stukje frequentieband toegewezen, gelicenseerd, van 5,850-5,925 GHz, waarop de auto’s in de toekomst met elkaar zullen communiceren.

Waarom dit wel voor auto’s geregeld is, laat zich raden: de machtige auto-lobby weet wat het nodig heeft en zorgt wel voor zichzelf. En zij hebben voor die toepassing het alleen-recht op die frequenties. Zijn er nu ook bedrijfskritische toepassingen in de openbare ruimte? Ik denk van wel. Maar de techniek loopt zo hard, dat het ons niet de tijd gunt daarover na te denken. Er staan commerciële belangen op het spel. En tot nu toe wordt de soep niet zo heet gegeten als hij wordt opgediend. Maar leest u even het boek wat ik hierboven noemde….

Dus sluiten we de ogen en gaan we voort op de ingeslagen weg. Is het openen van een brug of sluis met Lora bedrijfskritisch ? Ik denk het wel. Is het aansturen van verkeersregelinstallaties met Lora bedrijfskritisch ? Ik denk het wel. Is openbare verlichting bedrijfskritisch ? Ik denk het wel, al hoewel je hier de discussie nog kan relativeren in kritische gebieden en minder kritische gebieden. Ik maak nog één bruggetje naar de openbare ruimte. Ik heb u verteld een frequentie-risico-analyse te maken voor de gewenste doelen. Hierbij hoort dan het zoeken naar de beste technische oplossingen. Daarbij moet gekeken worden naar smalbandig versus breedbandig, naar de propagatie gedragingen van de frequentieband, naar de locatie, naar de te bedienen objecten. Maar ook kunt u eens nadenken of u altijd tweeweg-communicatie moet hebben. Immers: als die LED altijd brandt, moet u dan wel iedere dag de melding terug krijgen dat alles werkt of dat er iets kapot is? Lekker idee met 3,5 miljoen lichtmasten.

Een ketting is net zo sterk als zijn zwakste schakel. Tweeweg systemen zoals Wifi, Zigbee en Lora, bestaan uit apparaatjes met zenders en ontvangers in één. En die hebben vaak een soort regio-controler waar ze hun signalen naar toebrengen die dan vervolgens de signalen op een relatief dure wijze via glas, ADSL of via 3G/4G naar het Operating Centrum brengen. Bij het schrappen van tweewegcommunicatie en overgaan op éénweg communicatie, vervalt het zenderdeel in dat apparaatje, vervalt een ingewikkelde MESH programmering tussen de lichtmasten onderling, is er geen regio-controler meer nodig. Denkt u aan de Single Point of Failure. Kortom, bij het schrappen van tweewegcommunicatie slopen we er veel elektronica tussenuit die kapot kan gaan en wordt het systeem dus ook vele malen betrouwbaarder en vooral: goedkoper! Stelt u zich voor: alleen een klein ontvangertje!

Broadcast biedt hier de oplossing: broadcast technieken zijn geschikt om een ongelimiteerd aantal objecten in de openbare ruimte aan te sturen en zijn super goedkoop, super betrouwbaar en, zo men dit wil, ook beschermd. De commercie en de techniek hebben twee dingen gemeen: ze willen alles. De techniek wil geheel kompleet en alles omvattend zijn en de commercie wil al het geld. Dus ze staan beiden niet te springen om met minder genoegen te nemen. Eénweg systemen hebben dus in eerste instantie niet de voorkeur van de industrie. Uit oogpunt van business cases en uit oogpunt van de mogelijkheden van broadcast technieken liggen hier echter ongekende mogelijkheden voor de objecten-eigenaar. Vooralsnog rennen we in de waan van de dag in de richting van prachtige twee-weg oplossingen in licentie-vrije frequentiebanden…….

Met het woord business case uit mijn vorige zin, sluit ik deze serie dan ook af. Ik kom binnenkort met een nieuwe serie “Business Modellen voor gemeentes”. We kunnen kiezen uit een veelheid van technieken, maar moeten we blijven wachten tot de volmaakte techniek zich aandient ? Wordt het VHS of toch Betamax ? Elon Musk, de man achter Tesla heeft aangekondigd 4000 satellieten in een 1000km hoge baan rond de aarde te willen stationeren voor ultra-snel internet wereldwijd….. Wachten we daar dan misschien op? U kunt mij altijd bereiken via e.neef@feconsultancy.nl voor verdere discussie.