Methode brengt klimaatadaptief vermogen van een ontwerp in kaart

woensdag 19 mei 2021
timer 3 min
We staan voor een enorme uitdaging: klimaatverandering. We krijgen steeds meer te maken met klimaatopgaven als hevige neerslag, langere periodes van droogte en hogere temperaturen. Dit heeft grote gevolgen voor de leefbaarheid in onze steden. Om inzicht te krijgen in hoe klimaatadaptief gebieden in de dorpen en steden zijn, heeft Goudappel het klimaatadaptie-label ontwikkeld. Landschapsarchitect Marco Aarsen vertelt er meer over.

Tekst: Marco Aarsen

De gezondheidsschade wordt veroorzaakt door slechte stedelijke luchtkwaliteit en hittestress. We zien dat dit steeds meer effect heeft op de levensverwachting van inwoners van de stad. De economische schade ontstaat door bijvoorbeeld wateroverlast in steden bij hevige buien en bij het overstromen van rioleringen. Langdurige droogte zorgt weer voor verzakking van de bodem en brengt schade aan bij funderingen van gebouwen. De ecologische schade zorgt voor een enorme afname van de biodiversiteit. Ongeveer 75 procent van de insecten in Nederland is de afgelopen 25 jaar al verdwenen. Tot zover niets nieuws. 

Maar wat kunnen we hier nu eigenlijk concreet aan doen? We moeten onze steden meer klimaat adaptief maken. Maar wat houdt dat nu eigenlijk in? Een gebied is voldoende klimaatadaptief wanneer het goed kan omgaan met hitte, wateroverlast door neerslag en droogte; dit noemen we hittestress, waterstress en droogtestress. Maar hoe weet je nu wanneer dit voldoende is?


Om hier inzicht in te krijgen heeft Goudappel het klimaatadaptatie-label ontwikkeld. Deze methode maakt het mogelijk om het klimaatadaptieve vermogen van de huidige situatie en die van het nieuwe ontwerp in beeld te brengen. Dit doen we aan de hand van een A-label voor een hoog klimaatadaptief vermogen tot en met een E-label bij een laag klimaatadaptief vermogen. Zo wordt het in één oogopslag mogelijk om de bestaande situatie te vergelijken met een nieuw ontwerp of met mogelijke ontwerpvarianten. 

Hoe werkt deze methodiek? We maken in ons ontwerp een berekening van de oppervlaktes groen, boomkronen, waterberging en waterinfiltratie. We kijken hier bewust naar het oppervlak aan boomkronen in plaats van bijvoorbeeld alleen naar het aantal bomen. Een grote boom van 150 jaar oud zet namelijk evenveel CO2 om als 500 bomen van 10 jaar oud. Ook kijken we naar de locatie in Nederland. Een stedelijke omgeving in een lager gebied in de randstad heeft bijvoorbeeld andere aandachtspunten dan een dorpsgebied op zandgrond in de achterhoek. Het maken van een klimaatadaptief ontwerp is dus altijd maatwerk.

De drie omgevingsfactoren, groen, boomkronen en water, hebben een positief effect op de klimaatopgaven in steden en dorpen. De drie klimaatopgaven droogtestress, waterstress en hittestress  hebben op hun beurt weer invloed op de indirecte effecten: namelijk de afname van biodiversiteit, luchtvervuiling, grondwaterstand en bodemdaling. Wij maken klimaatadaptie zo een integraal onderdeel van ons ontwerpproces. Het label is visueel toegankelijk en voor iedereen te begrijpen: voor bewoners, ondernemers en voor politiek. Zo maken we gemeentelijk klimaatbeleid zichtbaar op straat en maken we onze steden samen groener, gezonder en leefbaarder.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Statiegeldpaal. Goed verhaal.

2 nov om 08:00 uur

Statiegeld geeft lege flesjes en blikjes waarde. Dat stimuleert inzameling en recycling, maar brengt ook…

Lees verder »
descriptionArtikel

GoWa-dijkversterking: Een veiligere dijk en een toegankelijker rivierlandschap

2 nov om 08:00 uur

Het dijkversterkingsproject Gorinchem-Waardenburg (GoWa) heeft ongeveer 23,5 km van de Waaldijk in Nederland…

Lees verder »
descriptionArtikel

Speelse betonnen zitelementen geven Van Haersmapark extra karakter

2 nov om 08:00 uur

Het historische Van Haersmapark in Drachten is na een ingrijpende renovatie weer in oude glorie hersteld.  Het…

Lees verder »
descriptionArtikel

Van verkeersknoop naar dorpstuin: groen en slim parkeren in Kapelle-op-den-Bos

16 nov om 14:21 uur

Winkels die wegtrekken, een Marktplein zonder allure en een Kerkplein dat vooral een verkeersknoop was: voor de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Mijn plek: Een boomstambank en voederhuisje van Apeldoorns kaphout

12 nov om 07:00 uur

Sonja Dijkman-Elskamp werkt als beleidsadviseur circulariteit en afval bij de gemeente Apeldoorn. In de rubriek…

Lees verder »
descriptionArtikel

Colligo: de doneerpaal voor een schoner straatbeeld

9 nov om 15:41 uur

Sinds de invoering van statiegeld op blikjes en plastic flesjes is inzamelen lonend geworden. Dat stimuleert…

Lees verder »
flash_onNieuws

Groningse Grote Markt wint Clay Paver Award in categorie Public Spaces

9 nov om 08:22 uur

De herinrichting van de Grote Markt in Groningen is bekroond met een Clay Paver Award. Het project van de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Kunststof grastegels: minder wateroverlast, minder beheer

5 nov om 09:14 uur

Hevige regenbuien zetten riolering en parkeerterreinen onder druk, terwijl langere droge perioden juist om…

Lees verder »