Project

Klimaatadaptatie Deventer, deel I. De omslag

Op 26 augustus 2010 viel de regen op veel plaatsen in Nederland met bakken uit de lucht. Dat was ook in Deventer het geval. Er viel die dag zo’n 100mm regen. Het water klotste over de stoepranden en tunnels liepen onder. De enorme buien waren voor de gemeente aanleiding om grote prioriteit te geven aan het klimaatbestendig maken van de stad. De problemen rond wateroverlast en droogte werden onderzocht en er werden maatregelen genomen om problemen in de toekomst te beperken.

Auteurs: Wilbert Peters, Ronald Wentink (Tauw bv) en Freddy Ten Kate (gemeente Deventer)

 

Deventer deed niet alleen onderzoek en voerde technische maatregelen uit, maar bedacht ook hoe de kracht van de stad optimaal kon worden benut en hoe bewoners konden worden betrokken. Daarbij bleek dat met verrassend eenvoudige, goedkope en doelmatige oplossingen kon worden  gebouwd aan een klimaatbestendige stad.

 

Problemen in beeld

Om in beeld te brengen op welke plaatsen de kans groot is dat tijdens hevige regenbuien het water op straat blijft staan, heeft Tauw in 2010 een zogenaamde WOLK (Water Overlast Landschaps Kaart) gemaakt. (Zie hier foto 2) Deze WOLK laat op basis van de geografische kenmerken van Deventer zien waar het hemelwater naar toe stroomt. Zo komen de locaties in beeld waar het hemelwater zich verzamelt. En daarmee is in één oogopslag duidelijk waar zich de mogelijke knelpunten bevinden. Bij een verfijningsslag zijn de theoretische overlastlocaties getoetst aan praktijkwaarnemingen. Zo kreeg de gemeente veel inzicht en meer grip op de situatie. De  stroomlijnen maken duidelijk waar het water vandaan komt en dat maakt het mogelijk om doeltreffende maatregelen te treffen.

 

Hotspots

Door de klimaatverandering valt er niet alleen vaker in korte tijd zeer veel neerslag, maar zijn er ook perioden van hoge temperaturen en langdurige droogte. Met dit fenomeen heeft ook Deventer te maken. Om de effecten inzichtelijk te maken wordt er een hittestresskaart gemaakt. Hieruit valt af te leiden waar de “hotspots” zich bevinden. Zo kunnen er gerichte maatregelen (zoals meer groen) worden genomen om het leefklimaat te veraangenamen.

 

De ingrediënten

De ombouw naar een klimaatadaptieve stad gaat niet zonder slag of stoot en evenmin van vandaag op morgen. Het is een proces waarin kleine stapjes worden gemaakt. De gemeente heeft hier geen kant en klaar recept voor, maar wel een aantal ingrediënten die tot een goed resultaat kunnen gaan leiden.

-          In de eerste plaats is mens- en denkkracht van velen nodig om dit proces te doorlopen. De gemeente benut het lokale netwerk en maakt nadrukkelijk gebruik van de kennis en de specialiteiten van de lokale adviesbureaus, aannemers en producenten. Het uitwisselen van de kennis van de omgeving en de laatste stand van de techniek is een goede voedingsbodem voor het ontstaan van nieuwe inzichten en oplossingen;

-          Een tweede belangrijk ingrediënt is het uitvoeren van klimaatadaptieve maatregelen bij ruimtelijke ontwikkelingen en groot onderhoud. Dit geeft vaak kansen om het regenwater lokaal te infiltreren of tegen relatief lage kosten te bergen. Zo werd het Lamme van Dieseplein in Deventer bij de toch al op handen zijnde herinrichting voorzien van waterpasserende verharding. Zie hier foto 3.

-          Het derde ingrediënt is het motto: “houd het simpel!”. Doe geen zware, langdurige studies naar achtergronden, alternatieven of optimalisaties, maar ga praktisch te werk. Los problemen bij voorkeur op de locatie zelf op. Voer maatregelen zo uit dat direct duidelijk is hoe ze werken en dat er een goed beheer mogelijk is.

-          En last but not least. Het draagvlak bij bewoners/bedrijven wordt breeder door ingrepen die direct effect hebben uit te voeren en daarover te communiceren. (“Be good en tell it”).

 

En nu de praktijk…

Het bovenstaande klinkt aanlokkelijk, maar hoe realiseer je dit in de weerbarstige praktijk? Krijg je alle neuzen binnen de gemeente dezelfde kant op? Of verzandt het hele idee in goede bedoelingen, steeds weer nieuwe studies en of kan niet gerealiseerd worden door geldgebrek?

 

Lees hier het tweede artikel dat in gaat op wat er terecht is gekomen van alle ideeën en voornemens en gaat in op een aantal relatief goedkope en zeer effectieve oplossingen.

Deel dit artikel