Gemeenten zetten de voetganger steeds vaker op één, maar waar is de data?

woensdag 23 september 2026

Steeds meer gemeenten omarmen het STOMP-principe en willen de voetganger centraal zetten. Toch ontbreekt vaak nog de informatie om gericht beleid te maken. Waar ervaren mensen knelpunten, waar voelen zij zich onveilig, en welke routes of plekken worden juist gewaardeerd? De onlangs gelanceerde Nederlandse Voetgangersmonitor moet antwoord geven op die vragen.

Volgens Dennis van Sluijs, adviseur voetgangers & loopstromen bij Arcadis, groeit de aandacht voor lopen snel, maar blijft de beschikbare data achter.

"Gemeenten beschikken over steeds meer informatie over autoverkeer, fietsverkeer en openbaar vervoer. Maar als het gaat om de ervaringen van voetgangers is die kennis vaak beperkt. Daardoor is het lastig om keuzes te onderbouwen of prioriteiten te stellen. De Nederlandse Voetgangersmonitor helpt om de stem van de voetganger zichtbaar te maken."

Van ambitie naar uitvoering

Dat steeds meer gemeenten aandacht besteden aan de voetganger is volgens Van Sluijs een positieve ontwikkeling. Tegelijkertijd merkt hij dat veel gemeenten nog zoeken naar de praktische vertaling van die ambitie.

"Veel gemeenten willen aan de slag met thema's als toegankelijkheid, sociale veiligheid en een prettige openbare ruimte. Maar zij weten niet altijd waar de grootste opgaven liggen of welke maatregelen het meeste effect hebben. De monitor helpt om daar inzicht in te krijgen."

De Nederlandse Voetgangersmonitor richt zich op thema's zoals verkeersveiligheid, sociale veiligheid, toegankelijkheid, comfort, verblijfskwaliteit, oversteken en onderhoud van de openbare ruimte. Respondenten kunnen de vragenlijst invullen voor iedere gemeente in Nederland en delen daarbij hun eigen ervaringen als voetganger.

Waardevolle lokale kennis

Een belangrijk onderdeel van de monitor is de interactieve kaartvraag. Respondenten kunnen daarop aangeven welke locaties zij als prettig ervaren en waar volgens hen verbeteringen nodig zijn.

Volgens Van Sluijs schuilt daar een grote meerwaarde.

"Bewoners, werknemers, studenten en bezoekers weten vaak precies waar een oversteek onveilig voelt, waar een stoep lastig toegankelijk is of waar een route juist prettig werkt. Door die kennis op kaartniveau vast te leggen ontstaat direct bruikbare informatie voor gemeenten."

Gemeenten die deelnemen ontvangen de resultaten van de vragenlijst, inclusief analyses en kaartmateriaal. Daarnaast kunnen benchmarkvergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten die voldoende respons hebben verzameld.

Kwetsbare verkeersdeelnemer

De maatschappelijke relevantie van het onderwerp is groot. Voetgangers behoren tot de meest kwetsbare gebruikers van de openbare ruimte. Tegelijkertijd spelen zij een belangrijke rol in de leefbaarheid en sociale veiligheid van straten, pleinen en winkelgebieden.

"Lopen is voor veel mensen de meest basale vorm van mobiliteit. Voor sommige groepen is het zelfs de enige manier om zich zelfstandig te verplaatsen. Dan moet de openbare ruimte ook zo zijn ingericht dat iedereen daadwerkelijk mee kan doen."

Als partner van Ruimte voor Lopen hoopt Arcadis dat de monitor niet alleen gemeentelijke inzichten oplevert, maar ook bijdraagt aan een bredere discussie over de kwaliteit van de Nederlandse loopomgeving.

Oproep tot deelname

De Nederlandse Voetgangersmonitor is geopend tot en met 25 oktober 2026. De vragenlijst invullen duurt ongeveer tien minuten. Iedereen die woont, werkt, studeert, onderneemt of regelmatig komt in een Nederlandse gemeente kan deelnemen.

Hoe meer mensen hun ervaringen delen, hoe beter zichtbaar wordt waar lopen prettig is en waar verbeteringen nodig zijn.